Усе словы

мастацкі прыметнік

1. Які мае адносіны да мастацтва, да дзейнасці ў галіне мастацтва.

   • Мастацкае вучылішча.
   • М. кіраўнік тэатра.

2. Які перадае рэчаіснасць у вобразах.

   • Мастацкая літаратура.

3. Які адпавядае патрабаванням мастацтва, эстэтычны, прыгожы.

   • Мастацкія асаблівасці рамана.
   • М. густ.

|| назоўнік: мастацкасць.

мастацтва назоўнік | ніякі род

1. Творчая перадача рэчаіснасці ў мастацкіх вобразах.

   • Творы мастацтва.

2. Галіна творчай мастацкай дзейнасці.

   • Выяўленчае м.
   • Сцэнічнае м.

3. Уменне, майстэрства, тонкае веданне справы.

   • Пеўчае м.
   • Ваеннае м.

Па ўсіх правілах мастацтва — грунтоўна, захоўваючы ўсе дэталі і тонкасці.

мастацтвазнавец назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст у галіне мастацтвазнаўства.

мастацтвазнаўства назоўнік | ніякі род

Навука аб мастацтве (у 2 знач.).

|| прыметнік: мастацтвазнаўчы.

мастаўшчык назоўнік | мужчынскі род

Тое, што і мостабудаўнік.

мастыт назоўнік | мужчынскі род

Запаленне малочнай залозы, грудніца.

|| прыметнік: мастытны.

масць назоўнік | жаночы род

1. Колер шэрсці ў жывёл.

   • Конь гнядой масці.

2. Частка калоды ігральных карт, якая адрозніваецца колерам і формай ачкоў.

   • Званковая м.

Усіх масцей (неадабральнае) — розных відаў, напрамкаў, поглядаў.

масціка назоўнік | жаночы род

1. Густая вязкая маса рознага саставу, якая ўжываецца ў тэхніцы, будаўніцтве.

2. Сумесь для націрання паркетнай падлогі.

3. Пахучая смала некаторых дрэў.

|| прыметнік: масцікавы і масцічны.

• Масцікавая смала.

масцісты прыметнік | спецыяльны тэрмін

Добрай чыстай масці (пра каня).

масціты прыметнік

Які заслужыў сваёй шматгадовай плённай дзейнасцю павагу і прызнанне.

• М. вучоны.

|| назоўнік: масцітасць.

масціцца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Зручна размяшчацца, уладкоўвацца.

   • М. на возе.

2. пераноснае значэнне: Мець карыслівы намер, намервацца (размоўнае).

   • Ці не ў начальнікі ён мосціцца?

масціць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Рабіць насціл з дошак, бярвення.

   • М. падлогу.

2. Тое, што і брукаваць.

   • Брук м.

3. Старанна ўкладваць, размяшчаць (размоўнае).

   • М. мэблю ў кузаў.

|| закончанае трыванне: вымасціць, замасціць і намасціць.

|| назоўнік: машчэнне.

масіраваць дзеяслоў | спецыяльны тэрмін | закончанае і незакончанае трыванне

Сканцэнтраваць (канцэнтраваць) у адным месцы (войскі, авіяцыю, артылерыйскі агонь).

• М. артылерыю.

|| назоўнік: масіроўка.

масіў назоўнік | мужчынскі род

1. Горнае ўзвышша аднароднай геалагічнай будовы з плоскай вяршыняй.

   • Торныя масівы.

2. Вялікая прастора, аднародная па якіх-н. прыметах.

   • Лясныя масівы.

|| прыметнік: масіўны.

масіўны прыметнік

1. гл. масіў.

2. Цяжкі, вялікі.

   • Масіўнае збудаванне.
   • Масіўная фігура.

|| назоўнік: масіўнасць.

мат² назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

Брыдкая лаянка.

|| прыметнік: мацерны.

мата назоўнік | жаночы род

Пляцёнка з саломы, чароту, травы і пад., якую звычайна сцелюць на падлогу.

матава (матава-) прыстаўка

Першая частка складаных слоў са знач. матавы, з матавым адценнем, напр. матава-белы, матава-блакітны, матава-малочны, матава-серабрысты.

матавоз назоўнік | мужчынскі род

Лакаматыў з рухавіком унутранага згарання невялікай магутнасці, прызначаны для дапаможных і манеўровых работ.

|| прыметнік: матавозны.

матавы прыметнік

1. Без глянцу, без бляску.

   • М. колер твацу.

2. Паўпразрысты.

   • Матавае шкло.

|| назоўнік: матавасць.

матавіла назоўнік | ніякі род

1. Прыстасаванне для змотвання нітак у маткі.

2. Частка жняяркі, камбайна і пад., якая нагінае сцябліны збажыны, травы да рэжучага апарата.

матадор назоўнік | мужчынскі род

Галоўны ўдзельнік бою быкоў, які наносіць смяротны ўдар быку; тарэадор.

маталка назоўнік | жаночы род

Прыстасаванне для змотвання чаго-н.

матальшчык назоўнік | мужчынскі род

Той, хто займаецца матаннем (нітак, пражы і пад.).

|| жаночы род: матальшчыца.

|| прыметнік: матальшчыцкі.

матарызаваць дзеяслоў | закончанае і незакончанае трыванне

Аснасціць (аснашчаць) маторамі, аўтатранспартам.

• М. армію.

|| назоўнік: матарызацыя.

матарыст назоўнік | мужчынскі род

Рабочы, які абслугоўвае маторы.

|| жаночы род: матарыстка.

|| прыметнік: матарысцкі.

матацца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Рухацца з аднаго боку ў другі, знаходзячыся ў вісячым становішчы.

   • Вяроўка матаецца.

2. Праводзіць час у раз’ездах, клапоцячыся аб чым-н. (размоўнае).

   • М. па раёне.

матацыкл назоўнік | мужчынскі род

Машына для перамяшчэння з двума або трыма коламі, з рухавіком унутранага згарання.

• М. з каляскай.

|| прыметнік: матацыклетны.

• М. завод.

матацыкліст назоўнік | мужчынскі род

Яздок на матацыкле, спартсмен, які займаецца матацыклетным спортам.

|| жаночы род: матацыклістка.

|| прыметнік: матацыклісцкі.

матаць² дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Неэканомна, неразумна траціць грошы, маёмасць.

|| закончанае трыванне: праматаць і разматаць.

|| назоўнік: матанне.

матачнік назоўнік | мужчынскі род

1. Найбольшая ячэйка ў сотах, у якой выводзіцца пчаліная матка.

2. Памяшканне для матак якога-н. віду свойскай жывёлы.

3. Расліна, якая выкарыстоўваецца для вырошчвання новых раслін (спецыяльны тэрмін).

4. Участак, дзе растуць насеннікі або саджанцы якіх-н. раслін (спецыяльны тэрмін).

матка назоўнік | жаночы род

1. Тое, што і маці (у 1 знач.).

2. Самка жывёл і насякомых, якая выводзіць патомства.

3. Унутраны палавы орган жанчын і самак жывародзячых жывёл, у якім развіваецца зародак.

4. (звычайна ў прыдатку). Аб тым, што з’яўляецца самым родным і блізкім.

   • Зямля-м.

|| прыметнік: матачны.

матковы прыметнік

Зматаны ў маткі, у матках.

• Матковая пража.

матлашыць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

1. Ірваць на шматкі, кавалкі.

2. Прыводзіць у бязладны стан.

   • Вецер матлошыць голле.

3. Біць, дубасіць, нішчыць.

   • Матлошаць адзін аднаго.

|| закончанае трыванне: зматлашыць.

|| назоўнік: матлашэнне.

матляцца дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

1. Тое, што і матацца (у 1 знач.).

   • Рукі матляюцца як чужыя.

2. Часта рухацца з боку ў бок, хістацца.

   • Бялізна матляецца на вяроўцы.

матляць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Тое, што і матаць1 (у 2 знач.).

• М. нагамі.
• Конь матляе хвастом.

|| назоўнік: матлянне.

матнуцца дзеяслоў | закончанае трыванне

Хутка кінуцца, пабегчы куды-н.

• Невядомая постаць матнулася цераз дарогу.

матня назоўнік | жаночы род

1. Мяшок у сярэдняй частцы рыбалоўнай снасці, куды трапляе рыба пры лоўлі.

2. Месца ў штанах, дзе сходзяцца штаніны; крэсла (размоўнае).

маток назоўнік | мужчынскі род

Роўна зматаныя, або навітыя на. што-н. ніткі, дрот і пад.

• Ніткі ў матках.

|| прыметнік: маточны.

матор назоўнік | мужчынскі род

Рухавік (часцей унутранага згарання або электрычны).

• Шум матораў.

|| прыметнік: маторны.

• Маторная лодка (з маторам).

маторка назоўнік | жаночы род | размоўнае

Маторная лодка.

маторны прыметнік | спецыяльны тэрмін

Рухальны (пра псіхафізіялагічныя працэсы).

• Маторная памяць.

|| назоўнік: маторнасць.

матрац назоўнік | мужчынскі род

Мяккая тоўстая ватовая падсцілка або прадмет такога ж прызначэння з спружынавым каркасам.

|| прыметнік: матрацны.

матрос назоўнік | мужчынскі род

Марак, які не адносіцца да каманднага саставу, радавы флота.

|| прыметнік: матроскі.

матроска назоўнік | жаночы род

1. Форменная блуза матроса з вялікім адкладным каўняром спецыяльнага крою, а таксама жаночая або дзіцячая блуза такога ж крою.

2. Тое, што і бесказырка.

|| прыметнік: матроскі.

• М. танец.

матрошка назоўнік | жаночы род | размоўнае

Размаляваная драўляная лялька, што разнімаецца пасярэдзіне, у якую ўстаўляюцца такія ж лялькі меншага памеру.

матрыца назоўнік | жаночы род | спецыяльны тэрмін

1. Люстраная копія друкарскай формы, якая служыць для адліўкі стэрэатыпаў.

   • Свінцовая, пластмасавая м.

2. Табліца якіх-н. матэматычных элементаў, якая складаецца з радкоў і слупкоў.

3. У некаторых інструментах: дэталь для апрацоўкі металу ціскам.

|| прыметнік: матрычны.

• М. прэс.
• М. цэх.

матрыцаваць дзеяслоў | спецыяльны тэрмін | закончанае і незакончанае трыванне

Зрабіць (рабіць) матрыцы (у 1 знач.).

• М. набор.

|| закончанае трыванне: заматрыцаваць.

|| назоўнік: матрыцаванне.

матрыярхат назоўнік | мужчынскі род

Перыяд у развіцці першабытнаабшчыннага ладу, на працягу якога жанчына адыгрывала кіруючую ролю ў гаспадарчым і грамадскім жыцці.

|| прыметнік: матрыярхальны.

матуз назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

1. Вяровачка, аборка, тасьма для завязак.

2. часцей Завязкі ў фартуху, шапцы-вушанцы і пад.

|| прыметнік: матузны.