Усе словы

магістратура назоўнік | жаночы род

1. Адна з форм падрыхтоўкі навуковых кадраў з ліку асоб, што маюць вышэйшую адукацыю і рыхтуюцца да атрымання акадэмічнай ступені магістра.

2. У некаторых краінах: назва судовага ведамства.

магічны прыметнік

1. гл. магія.

2. пераноснае значэнне: Незвычайны па сіле ўздзеяння на каго-н.

   • Магічныя словы паэта.

магія назоўнік | жаночы род

У рэлігійна-містычных уяўленнях: сукупнасць дзеянняў і слоў, здольных рабіць уплыў на звышнатуральныя сілы.

• Чорная м. (паводле сярэдневяковых забабонных уяўленняў — чараўніцтва, чарадзейства, якое тлумачыцца ўдзелам і дапамогай пякельных сіл).

|| прыметнік: магічны.

мадам назоўнік | жаночы род | нескланяльнае

1. Зварот да змужняй жанчыны ў Францыі, дарэвалюцыйнай Расіі і некаторых іншых краінах.

2. У буржуазнадваранскім асяроддзі дарэвалюцыйнай Расіі: выхавальніца-іншаземка ў багатай сям’і.

мадапалам назоўнік | мужчынскі род

Баваўняная тканіна, з якой шыюць пераважна бялізну.

|| прыметнік: мадапаламавы.

мадзець дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

1. Жыць у беднасці, гібець.

   • Не жывём, а сяк-так мадзеем.

2. Станавіцца хваравітым, чахнуць.

3. Бязмэтна існаваць, марнець.

мадзьяры назоўнік | мужчынскі род

Тое, што і венгры.

|| жаночы род: мадзьярка.

|| прыметнік: мадзьярскі.

мадонна назоўнік | жаночы род

Назва багародзіцы ў католікаў.

мадрыгал назоўнік | мужчынскі род

Невялікі лірычны верш, які прысвечаны жанчыне і змяшчае пахвалу ёй.

|| прыметнік: мадрыгальны.

мадуляваць дзеяслоў | спецыяльны тэрмін | незакончанае трыванне

1. Пераходзіць з адной танальнасці ў другую (пра музычныя гукі).

2. Змяняцца, пераўтварацца (пра электрычныя ваганні).

|| назоўнік: мадуляцыя.

мадыстка назоўнік | жаночы род | устарэлае

Жанчына, якая займаецца шыццём моднага жаночага адзення і галаўных убораў.

мадыфікаваць дзеяслоў | закончанае і незакончанае трыванне

Тое, што і відазмяніць (-няць).

|| зваротны стан: мадыфікавацца.

|| назоўнік: мадыфікацыя.

мадэль назоўнік | жаночы род

1. Макет якога-н. вырабу, а таксама ўзорны экзэмпляр для вырабу чаго-н.

   • Новая м. сукенкі.

2. Макет чаго-н., часцей у зменшаным выглядзе.

   • М. самалёта.

3. Тып, марка канструкцыі.

   • Новая м. аўтамабіля.

4. Схема якой-н. з’явы або фізічнага аб’екта (спецыяльны тэрмін).

   • М. атама

|| прыметнік: мадэльны.

мадэльер назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст па вырабу мадэлей адзення.

• М. зімовага паліто.

|| жаночы род: мадэльерка.

мадэльшчык назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст, які робіць мадэлі.

|| жаночы род: мадэльшчыца.

мадэліраваць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Рабіць, ствараць мадэль (у 1 і 4 знач.) чаго-н.

|| закончанае трыванне: змадэліраваць.

|| назоўнік: мадэліраванне.

• М. гідразбудаванняў.

мадэліст назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст па вырабу мадэлей (у 2 знач.).

|| жаночы род: мадэлістка.

|| прыметнік: мадэлісцкі.

мадэмуазэль назоўнік | жаночы род

1. У Францыі і некаторых іншых краінах: ветлівы зварот да паненкі (звычайна перад імем, прозвішчам).

2. Тое, што і мадам (у 2 знач.).

мадэра назоўнік | жаночы род

Сорт моцнага вінаграднага віна.

мадэрн прыметнік

1. Напрамак у выяўленчым і дэкаратыўна-прыкладным мастацтве канца 19 — пач. 20 ст., які супрацьпастаўляў сябе мастацтву мінулага і імкнуўся да канструктыўнасці і цэласнасці форм.

2. Тое, што і сучасная мода (размоўнае).

   • Пагоня за мадэрнам.

3. нескланяльнае: Пра стыль дэкадэнцкага напрамку ў мастацтве (размоўнае).

   • Мэбля м.
   • Танцы м.

мадэрнавы (мадэрны) прыметнік

Тое, што і мадэрн (у 3 знач.).

• Мадэрнавыя танцы.

мадэрнізаваць дзеяслоў | закончанае і незакончанае трыванне

1. Удасканаліць (-нальваць) што-н. у адпаведнасці з найвышэйшымі патрабаваннямі, густамі.

   • М. цэх.
   • М. абсталяванне.

2. Надаць (-даваць) рысы сучасці з’явам і прадметам мінулага.

   • М. народную мелодыю.

|| назоўнік: мадэрнізацыя.

мадэрнізм назоўнік | мужчынскі род

Агульная назва розных кірункаў у мастацтве канца 19 — пачатку 20 ст., якія абвясцілі разрыў з рэалізмам, адмаўленне ад старых форм і пошук новых эстзтычных прынцыпаў.

|| прыметнік: мадэрнісцкі.

мадэрніст назоўнік | мужчынскі род

Паслядоўнік мадэрнізму.

|| жаночы род: мадарністка.

мажарытарны прыметнік

Мажарытарная сістэма (спецыяльны тэрмін) — сістэма выбараў, пры якой у лік выбраных трапляюць кандыдаты партыі, што атрымала большасць галасоў у дадзенай акрузе.

мажджэр назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

Металічны таўкач.

мажджэрыць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Драбіць, таўчы, раздрабляць.

мажлівы прыметнік | размоўнае

Тое, што і магчымы.

|| назоўнік: мажлівасць.

мажнець дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Станавіцца тоўстым, мажным.

• З гадамі пачынаю м.

|| закончанае трыванне: памажнець.

мажны прыметнік

Дзябёлы, поўны, моцнага целаскладу.

• М. мужчына.

мажор назоўнік | мужчынскі род

1. Музычны лад бадзёрай, радаснай гукавой афарбоўкі, акорд якога грунтуецца на вялікай тэрцыі (спецыяльны тэрмін).

2. пераноснае значэнне: Вясёлы, радасны настрой (размоўнае).

   • Быць у мажоры.

|| прыметнік: мажорны.

• М. тон.
• М. настрой.

мазанка назоўнік | жаночы род

Хата, пабудаваная з гліны або тонкага дрэва, абмазанага глінай.

• Украінская м.

|| прыметнік: мазанкавы.

мазаніна назоўнік | жаночы род

Тое, што і мазня.

мазацца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Мазаць сябе або свой твар чым-н. (крэмам, маззю і пад.).

2. Аб прадметах: пэцкаць пры дотыку.

   • Пафарбаваныя сцены мажуцца.

3. Рабіцца брудным, пэцкацца.

|| закончанае трыванне: вымазацца, замазацца, намазацца і памазацца.

мазаць² дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Рабіць промахі (пры стральбе, у гульні).

• М. з ружжа.

|| закончанае трыванне: прамазаць.

мазаіка назоўнік | жаночы род

Узор або малюнак з рознакаляровых кавалачкаў шкла, дрэва, мармуру і пад., шчыльна падагнаных адзін да аднаго.

• М. жыцця (пераноснае значэнне).

|| прыметнік: мазаічны.

• Мазаічная карціна.

мазгаваць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Думаць, меркаваць.

|| прыметнік: мазгавы.

мазгавіты прыметнік | размоўнае

Разумны, кемлівы, разважлівы.

• М. хлопец.

|| назоўнік: мазгаватасць.

мазгаўня назоўнік | жаночы род | размоўнае | грубае

Галава.

• М. не варыць.

мазгі назоўнік | размоўнае

Тое, што і мозг (у 1 і 2 знач.).

мазжачок назоўнік | мужчынскі род

Участак ствала галаўнога мозга, які знаходзіцца ў задняй частцы чэрапа.

|| прыметнік: мазжачковы.

мазкі прыметнік

1. Аб які можна запэцкацца.

   • Мазкія сцены.

2. Які лёгка пэцкаецца, брудзіцца; маркі.

   • Белая тканіна мазкая.

мазня назоўнік | жаночы род | размоўнае

Няўмелае маляванне, неахайны малюнак, пісьмо; дрэнная, няўмелая работа.

• М. ў сшытку.

мазніца назоўнік | жаночы род

Пасудзіна для калёснай мазі.

|| прыметнік: мазнічны.

мазок назоўнік | мужчынскі род

1. Адзін рух пэндзля пры накладанні фарбы, а таксама слой фарбы, накладзены такім спосабам.

2. Слой вадкага выдзялення, нанесены на шкло для мікраскапічнага даследавання.

мазоль назоўнік | мужчынскі род

Патаўшчэнне скуры ад працяглага трэння.

• Рукі ў мазалях.
• Крывавы м.
• Любімы м. (пераноснае значэнне: тое, што асабліва хвалюе, выклікае боль, пакуты).

Фразеалагізмы:

• Зарабіць сваім мазалём (размоўнае) — нажыць сваёй працай.
• Жыць з мазаля (размоўнае) — жыць працай.

|| прыметнік: мазольны.

• М. пластыр (для вывядзення мазалёў).

мазолісты прыметнік

Пакрыты мазалямі.

• Мазолістыя рукі.

|| назоўнік: мазолістасць.

мазоліць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Націраць мазалі доўгай работай або хадзьбой.

• М. рукі.

Фразеалагізмы:

• Мазоліць язык (размоўнае) — упустую гаварыць.
• Мазоліць вочы каму (размоўнае) — дакучаць, назаляць пастаяннай прысутнасцю.

|| закончанае трыванне: намазоліць.

мазурка назоўнік | жаночы род

Польскі нацыянальны танец, а таксама музыка да яго.

|| прыметнік: мазурачны.

мазут (мазута) назоўнік | мужчынскі і жаночы род

Астаткі ад нафты пасля адгонкі з яе бензіну, газу і газаліну.

|| прыметнік: мазутны і мазутавы.