Усе словы

ляснуць дзеяслоў | закончанае трыванне

1. гл. ляскаць.

2. каго і па чым. Ударыць рукой па твары, целе.

   • Л. па плячах.

3. пераноснае значэнне Прапасці марна, згінуць (размоўнае).

   • Усё нажытае раптам ляснула.

ляснік назоўнік | мужчынскі род

Вартаўнік лесу; працаўнік лясной гаспадаркі.

• Працаваць лесніком.

лясніцтва назоўнік | ніякі род

Участак лесу як гаспадарчая адзінка, а таксама ўпраўленне, якое ведае гэтым лясным участкам.

ляснічы назоўнік | мужчынскі род

Кіраўнік лясніцтва, спецыяліст па лясной гаспадарцы.

ляснічыха назоўнік | жаночы род

Жонка ляснічага.

лясун назоўнік | мужчынскі род

У славянскай міфалогіі: лясны дух, чалавекападобная казачная істота, якая жыве ў лесе.

лясы

Тачыць лясы (размоўнае). Займацца пустымі размовамі.

• Цэлыя дні лясы точаць.

лясіна назоўнік | жаночы род | размоўнае

1. Адно дрэва.

   • Віхор зваліў такую лясіну.

2. зборны назоўнік: Ссечаныя дрэвы як лесаматэрыял.

   • Сплаў карабельнай лясіны.

лясісты прыметнік

Густа зарослы лесам.

• Л. раён.
• Л. край.

|| назоўнік: лясістасць.

лятаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Тое, што і ляцець (у 1 знач., але з той розніцай, што лятаць абазначае дзеянне, якое паўтараецца ці адбываецца ў розных кірунках).

|| назоўнік: лятанне.

|| прыметнік: лятальны.

• Л. апарат.

ляток назоўнік | мужчынскі род

1. Адтуліна ў вуллі для вылету пчол.

2. Адтуліна ў доменнай печы, праз якую прапускаецца метал або шлак.

лятун назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

1. Той, хто добра лятае, скача.

2. Той, хто часта мяняе месца працы ў сувязі з асабістай выгадай.

|| жаночы род: лятуха.

лятучка назоўнік | жаночы род | размоўнае

1. Кароткая вытворчая нарада для вырашэння неадкладных пытанняў.

   • Сабрацца на лятучку.

2. Лёгкі, аператыўны атрад, брыгада для хуткага перамяшчэння з месца на месца.

   • Рамонтная л.

лятучы прыметнік

1. Здольны лятаць, насіцца ў паветры.

   • Лятучае насенне.
   • Лятучая мыш (млекакормячая жывёліна з шырокімі крыламі).

2. Здольны хутка перамяшчацца з месца на месца.

   • Л. атрад.

3. Які хутка выпараецца, хутка праходзіць.

   • Лятучыя кіслоты.
   • Л. вірус.

4. пераноснае значэнне: Які праводзіцца тэрмінова і хутка.

   • Л. сход.
   • Л. рэйд.

Лятучая пошта — часова арганізаваная пошта для хуткай перадачы лістоў, распараджэнняў.

|| назоўнік: лятучасць.

ляха назоўнік | жаночы род | размоўнае

Шырокая града ў агародзе.

• Пасадзіла цэлую ляху цыбулі.

|| памяншальная форма: лешка.

ляцець дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Перамяшчацца, рухацца ў паветры.

   • Бусел ляціць над лугам.
   • Ляцяць самалёты.
   • Песня ляцела над плошчай (пераноснае значэнне).

2. Тое, што і імчацца.

   • Ляціць тройка ўдалая.

3. Падаць уніз (размоўнае).

   • Л. пад адхон.

4. пераноснае значэнне: Пра час: хутка праходзіць.

   • Час ляціць.

5. Хутка ламацца, ірвацца, расходавацца (размоўнае).

   • Ляціць адзежа на ім.

6. пераноснае значэнне: Імкнуцца куды-н., да каго-н. (думкамі, душой і пад.).

   • Л. думкамі ў сваё мінулае.

|| закончанае трыванне: паляцець.

|| назоўнік: лёт.

На ляту —

1. у час лёту, руху ў паветры;
2. пераноснае значэнне мімаходам, на скорую руку, наспех (размоўнае).

лячыць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Прымяняць медыцынскія сродкі для спынення якой-н. хваробы, імкнуцца паправіць здароўе.

• Л. сухоты.
• Л. хворага.

|| зваротны стан: лячыцца.

|| назоўнік: лячэнне.

лячэбны прыметнік

Прызначаны для лячэння.

• Лячэбная фізкультура.
• Лячэбная ўстанова.

лячэбніца назоўнік | жаночы род

Лячэбная ўстанова спецыяльнага прызначэння.

• Ветэрынарная л.

ляшчоткі назоўнік

Дошчачкі, лубкі, якія выкарыстоўваюцца пры пераломах касцей.

• Ручка ў ляшчотках.

|| прыметнік: ляшчотачны.

ляшчына назоўнік | жаночы род

Тое, што і арэшына.

|| прыметнік: ляшчынавы.

ляшчэўнік (ляшчыннік) назоўнік | мужчынскі род

Зараснік, кусты ляшчыны; арэшнік.

ляшыць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Пры сяўбе ўручную адзначаць чым-н., дакуль засеяна.

• Л. жыта.

|| назоўнік: ляшэнне.

ляўконія назоўнік | жаночы род

Садовая травяністая расліна сямейства крыжакветных з пахучымі кветкамі.

|| прыметнік: ляўконіевы.

ляўша назоўнік | мужчынскі і жаночы род

Той, хто валодае левай рукой лепш, чым правай.

лёгачнік назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

1. Урач — спецыяліст па лёгачных хваробах.

2. Лёгачны хворы.

|| жаночы род: лёгачніца.

лёгка прыстаўка

Першая частка складаных слоў у знач. лёгкі, напр. лёгкапранікальны, лёгкарастваральны.

лёгкаатлет назоўнік | мужчынскі род

Спартсмен, які займаецца лёгкай атлетыкай.

|| жаночы род: лёгкаатлетка.

лёгкаатлетычны прыметнік

Які мае адносіны да лёгкай атлетыкі.

• Лёгкаатлетычныя спаборніцтвы.

лёгкі прыметнік

1. Які мае невялікі цяжар, мала важыць.

   • Лёгкая сумка.

2. Які выконваецца, дасягаецца, пераадольваецца без вялікай працы, намагання.

   • Лёгкая праца.
   • Лёгкая задача.
   • Лёгкая дарога.
   • Лёгка (прыслоўе) сяброў знайсці, ды цяжка захаваць (прыказка).

3. Нязначны, невялікі, слабы (па велічыні, сіле, ступені праяўлення); малапрыметны.

   • Л. ветрык.
   • Л. дотык.
   • Лёгкая ўсмешка.

4. Пазбаўлены грузнасці.

   • Лёгкія крокі.
   • Лёгкая вада (хуткая, бясшумная і плаўная).

5. Не напружаны.

   • Лёгкае дыханне.
   • Хвораму стала лёгка (у знач. выказнік:) дыхаць.
   • Л. сон.

6. Не суровы.

   • Лёгкае пакаранне.

7. Пра хваравіты, фізіялагічны стан: не небяспечны, не сур’ёзны.

   • Лёгкія роды.
   • Лёгкая форма хваробы.

8. Ужыўчывы, памяркоўны.

   • Л. чалавек.
   • Л. характар.

9. Легкадумны, неглыбокі, несур’ёзны.

   • Лёгкія адносіны да жыцця.

10. Які не мае цяжкага ўзбраення, рухомы.

    • Лёгкія танкі.

Фразеалагізмы:

• Лёгкая прамысловасць — галіна грамадскай вытворчасці, якая займаецца вырабам прадметаў шырокага спажывання.
• З лёгкай рукі чыёй (размоўнае) — пра чыё-н. удалае пачынанне, прыклад.
• Лёгкая рука ў каго — пра таго, хто прыносіць шчасце, удачу.
• Лёгкі на ўспамін хто (размоўнае) — пра таго, хто з’ўляецца ў той момант, калі пра яго гавораць, думаюць.
• Лёгкі на язык (размоўнае) — гаваркі, які любіць многа гаварыць.
• Лёгкі хлеб (размоўнае) — пра лёгкую працу, без клопатаў, турбот.
• Лёгка выкруціцца (размоўнае) — нямнога сіраціць.
• Лёгка сказаць (размоўнае) — ужыв. тады, калі вельмі цяжка або немагчыма выканаць што-н.

|| назоўнік: лёгкасць.

лёгкія назоўнік | ніякі род

Орган дыхання ў чалавека і пазваночных жывёл.

• Запаленне лёгкіх.

|| прыметнік: лёгачны.

лёд назоўнік | мужчынскі род

Вада, якая замерзла і перайшла ў цвёрды стан.

• Палярныя льды.

Фразелагізмы:

• Біцца як рыба аб лёд (размоўнае) — жыць у бядзе, дарэмна дабіваючыся лепшага.
• Лёд крануўся (размоўнае) — пра пачатак якога-н. дзеяння, руху.

|| памяншальная форма: лядок.

|| прыметнік: ледзяны.

лёда прыстаўка

Першая частка складаных слоў, якая пішацца, калі націск у другой частцы падае не на першы склад і ўжыв. са знач.:

1. які мае адносіны да лёду, напр. лёдагенератар, лёдазасцярога, лёдазабеспячэнне, лёдаўтварэнне;
2. які ўтрымлівае лёд, напр. лёдагрунтавы.

лёк назоўнік | мужчынскі род

Селядзечны расол.

• Мачаць хлеб у л.

лён назоўнік | мужчынскі род

1. Травяністая расліна, са сцяблоў якой атрымліваюць валакно, а з семя — алей.

   • Цвітуць ільны.

2. Валакно, якое вырабляецца са сцёблаў гэтай расліны. Прасці л., памяншальная формаласк. лянок, -нку, м.

|| прыметнік: ільняны і льняны.

лён-даўгунец назоўнік | мужчынскі род

Лён з доўгім валакном, яго сцябло да 125 см у вышыню, з малым разгалінаваннем, што надае высокую якасць валакну.

лён-кудраш назоўнік | мужчынскі род

Расліна з невысокім кусцістым сцяблом (31— 50 см), разводзіцца як багатая на алей культура.

лёна прыстаўка

Першая частка складаных слоў; тое, што і ільно…, напр. лёнаапрацоўчы, лёнаачышчальнік, лёнапрадзенне, лёнасушылка, лёнатраста.

лёнавыя прыметнік

Сямейства двухдольных раслін з валакністым сцяблом і алеістым насеннем.

лёс² прыметнік | спецыяльны тэрмін

Рыхлая горная парода светла-жоўтага колеру, на якой фарміруецца ўрадлівая глеба.

|| прыметнік: лёсавы.

• Лёсавыя глебы.

лёсападобны прыметнік

Падобны па сваіх уласцівасцях і выгляду на лёс.

• Лёсападобныя суглінкі.

лёска назоўнік | жаночы род

Прымацаваная да вудзільна валасяная (капронавая) нітка з рыбалоўным кручком.

|| прыметнік: лёскавы.

лёстка назоўнік | жаночы род

Кожная з папярочных планак у кузаве калёс.

лётка назоўнік | жаночы род

Адтуліна ў доменных печах, праз якую выпускаецца расплаўлены метал ці шлак.

лётчык назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст, які кіруе лятальным апаратам.

• Ваенны л.

|| жаночы род: лётчыца.

|| прыметнік: лётчыцкі.

лёха назоўнік | жаночы род | размоўнае

1. Падземны ход.

   • Глыбокая л.

2. Склеп, падзямелле.

   • Пад палацам каменная л.

ліберал назоўнік | мужчынскі род

1. Прыхільнік лібералізму (у 1 знач.).

2. Член ліберальнай партыі.

3. Чалавек, які ліберальнічае.

|| жаночы род: лібералка.

ліберальны прыметнік

1. Які мае адносіны да лібералізму (у 1 знач.).

   • Ліберальная партыя.

2. Які праяўляе лібералізм (у 2 знач.).

   • Л. падыход да чаго-н.

|| назоўнік: ліберальнасць.

ліберальнічаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Праяўляць лібералізм (у 2 знач.) у адносінах да каго-н.

• Няма чаго л. з гультаямі.

лібералізм назоўнік | мужчынскі род

1. Ідэалагічная і палітычная плынь, якая аб’ядноўвае прыхільнікаў дэмакратычных свабод і свабоды прадпрымальніцтва.

2. Празмерная паблажлівасць, памяркоўнасць, шкоднае патуранне.

   • Гнілы л.

|| прыметнік: лібералісцкі.