Усе словы

лягчаць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Тое, што і пакладаць.

|| закончанае трыванне: вылегчаць.

|| назоўнік: лягчанне.

лягчэць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Памяншацца ў вазе, станавіцца больш лёгкім.

2. безасабовая форма, каму і без дапаўнення. Аб паляпшэнні самаадчування, настрою і пад.

   • Раніцай лягчэе на душы.

|| закончанае трыванне: палягчэць.

ляда назоўнік | ніякі род

1. Дзялянка высечанага лесу, хмызняку; высечка.

2. Расчышчанае месца ў лесе пад пасеў або пад сенажаць.

|| прыметнік: лядны.

• Лядная сістэма земляробства.

лядачы прыметнік | размоўнае

Тое, што і лядашчы.

|| назоўнік: лядачасць.

лядашчы прыметнік | размоўнае

1. Кволы, слабы, хілы.

   • За возам брыла лядашчая карова.

2. Стары, струхлелы; збуцвелы.

   • Лядашчая вопратка слаба грэла.

|| назоўнік: лядашчасць.

лядзяк назоўнік | мужчынскі род

Невялікі кавалак лёду.

• Рукі халодныя, як ледзякі.

ляднік назоўнік | мужчынскі род | спецыяльны тэрмін

Зборышча вялікай масы паўзучага лёду ў гарах ці палярных зонах.

|| прыметнік: ледніковы.

• Ледніковыя наносы.

лядовы прыметнік

Які адбываецца ў ільдах.

• Лядовыя плаванні.

лядоўня назоўнік | жаночы род

Склеп з лёдам для захоўвання мяскых, рыбных прадуктаў.

лядоўнік назоўнік | мужчынскі род

Вагон з лёдам.

• Вагон-л.

ляжак назоўнік | мужчынскі род

1. Ніжняе апорнае ляжачае бервяно зруба.

2. Гарызантальная частка дымахода, якая вядзе ад печы да коміна.

   • Л. дыміць.

3. Месца для ляжання.

ляжалы прыметнік

1. Нясвежы, даўні.

   • Л. тавар.
   • Ляжалая мука.

2. Які пэўны час знаходзіўся ў стане вылежвання, вылежалы.

   • Л. лён.

ляжанка назоўнік | жаночы род

1. Шырокі выступ печы, грубкі для ляжання.

2. Месца, прыстасаванае для ляжання.

|| прыметнік: ляжаначны і ляжанкавы.

ляжацца дзеяслоў | размоўнае | безасабовая форма | незакончанае трыванне

Пра наяўнасць жадання ці магчымасці ляжаць.

• Нешта яму не ляжыцца.

ляжаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Знаходзіцца ўсім целам на чым-н. у гарызантальным становішчы.

   • Л. на зямлі.

2. Быць хворым, знаходзіцца ў пасцелі.

   • Л. у непрытомнасці.

3. Аб прадметах: знаходзіцца на паверхні ў нерухомым стане (бакавой часткай, гарызантальна).

   • Кнігі ляжаць на стале.

4. Знаходзіцца, быць, захоўвацца, змяшчацца.

   • Грошы ляжаць у кішэні.

5. Размяшчацца дзе-н., мець напрамак куды-н.

   • Наўкола ляжаць калгасныя палі.
   • Шлях ляжыць на ўсход.

6. пераноснае значэнне: Быць чыім-н. абавязкам.

   • На бацьку ляжаць усе клопаты пра сям’ю.

Фразеалагізмы:

• Душа (сэрца) не ляжыць да каго-чаго (размоўнае) — няма цікавасці, прыхільнасці да каго-, чаго-н.
• Лежма ляжаць (размоўнае) — доўга ляжаць.
• Ляжаць аблогай — пра няворанае, удзірванелае поле.
• Ляжаць пад сукном (размоўнае) — заставацца без разгляду, без рэагавання (пра заявы, скаргі).
• Ляжаць у руінах — быць разбураным.

|| назоўнік: ляжанне і лежня.

ляжка назоўнік | жаночы род | размоўнае

Мускульнае пакрыццё сцегнавой косці, сцягно.

|| прыметнік: ляжачны.

ляжнёўка назоўнік | жаночы род | спецыяльны тэрмін

Дарога з насланага бярвення.

|| прыметнік: ляжнёвачны.

лязо назоўнік | ніякі род

1. Востры край рэжучай ці сякучай прылады.

   • Л. сякеры, брытвы.

2. Тонкая стальная пласцінка для брыцця з двума завостранымі краямі.

|| прыметнік: лязовы.

ляйцаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Прывязваць лейцы да аброці пры запраганні каня.

|| назоўнік: ляйцанне.

лякала назоўнік | ніякі род

1. Фігурная лінейка для вычэрчвання крывых ліній.

2. У тэхніцы: кантрольна-вымяральны інструмент для праверкі вырабаў крывалінейнага профілю.

лякальшчык назоўнік | мужчынскі род

Рабочы, спецыяліст па вырабу лякал (у 2 знач.).

|| жаночы род: лякальшчыца.

|| прыметнік: лякальшчыцкі.

лякарства назоўнік | ніякі род

Медыцынскі сродак для лячэння ці папярэджвання хваробы.

|| прыметнік: лякарствавы.

• Лякарствавыя формы (формы, якія надаюць лекавым прэпаратам: вадкія, цвёрдыя, мяккія, азразольныя; спецыяльны тэрмін).

лялька назоўнік | жаночы род

1. Дзіцячая цацка ў выглядзе фігуркі чалавека, а таксама макет фігуры чалавека ці жывёлы для тэатральных прадстаўленняў.

2. Пра каго-, што-н. вельмі прыгожае, прывабнае (размоўнае).

|| памяншальная форма: лялечка.

|| прыметнік: лялечны.

ляляк назоўнік | мужчынскі род

Начная насякомаедная птушка.

лямантаваць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Моцна і працягла крычаць; нястрымна плакаць.

|| назоўнік: лямантаванне і лямант.

лямец назоўнік | мужчынскі род

Тоўсты, шчыльны матэрыял, звалены з шэрсці, воўны.

• Падшыць валёнкі лямцам.

|| прыметнік: лямцавы.

лямеш назоўнік | мужчынскі род

Частка плуга, якая падразае пласт зямлі знізу і адвальвае яго.

|| прыметнік: лямешны.

лямка назоўнік | жаночы род

Шырокі рамень са скуры ці моцнай тканіны, які перакідваецца цераз плячо пры перацягванні, пераносцы грузу і інш.

• Адвязаць лямкі.

Цягнуць лямку (размоўнае) — займацца цяжкай аднастайнай працай, справай.

|| памяншальная форма: лямачка.

|| прыметнік: лямачны.

лямпа назоўнік | жаночы род

Прыбор для штучнага асвятлення або награвання.

• Настольная л.
• Газавая л.
• Паяльная л.
• Шахцёрская л.

|| памяншальная форма: лямпачка.

|| прыметнік: лямпавы.

лямчыць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Збіваць у лямец, рабіць лямцам.

• Л. воўну.

|| закончанае трыванне: злямчыць.

|| зваротны стан: лямчыцца.

лянок назоўнік | мужчынскі род

Рыба сямейства ласасёвых.

|| прыметнік: лянковы.

лянота назоўнік | жаночы род

1. Адсутнасць жадання працаваць, рабіць што-н.

   • Навалілася л.

2. Не хочацца, няма ахвоты.

   • Л. думаць.

лянівец назоўнік | мужчынскі род

Паўднёваамерыканская млекакормячая жывёліна, якая жыве на дрэвах і вельмі марудна рухаецца.

лянівы прыметнік

1. Схільны да ляноты, які ўхіляецца ад працы.

   • Л. хлопец.

2. Вялы, павольны.

   • Лянівая паходка.

|| назоўнік: лянівасць.

ляп выклічнік | размоўнае | выказнік

Ужываецца ў значэнні дзеяслова ляпнуць.

• Падбег ды л. па спіне.

ляпа назоўнік | жаночы род

1. Тое, што і пашча.

   • Л. воўка.

2. пераноснае значэнне: Цёмнае паглыбленне ў чым-н.

   • Пхаць снапы ў ляпу малатарні.

ляпаць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

1. Утвараць рэзкі стук, шум пры ўдарах, удараць з ляскам.

   • Л. малатком.

2. Біць, удараць па чым-н. з шумам.

   • Л. па плячы.

3. Кідаць што-н. густое, ліпкае.

   • Л. гліну ў шчыліны.

4. пераноснае значэнне: Гаварыць што-н. неабдумана, нетактоўна.

   • Ляпае абы што.

|| закончанае трыванне: паляпаць.

|| аднакратны дзеяслоў: ляпнуць.

|| назоўнік: ляпанне.

ляпны прыметнік

1. Зроблены лепкай.

   • Ляпныя работы.

2. З скульптурным упрыгожаннем.

   • Ляпная столь.

ляпніна назоўнік | жаночы род | спецыяльны тэрмін

Тое, што вылеплена, ляпныя ўпрыгожанні.

ляпсус назоўнік | мужчынскі род | кніжнае

Грубая, недарэчная памылка, прыкры недагляд.

ляпіс назоўнік | мужчынскі род

Азотнакіслае серабро ў выглядзе крышталічнага парашку, што выкарыстоўваецца ў медыцыне як процізапаленчы сродак, для прыпякання.

|| прыметнік: ляпісны.

ляпіцца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Быць пластычным, прыгодным для лепкі.

   • Пластылін добра лепіцца.

2. Цесна размяшчацца адзін каля другога.

   • Абапал вуліцы ляпіліся старэнькія хаткі.

3. Стварацца з пластычных матэрыялаў.

   • Скульптурныя партрэты лепяцца марудна.

ляпіць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Ствараць, рабіць якія-н. фігуры з пластычнага, мяккага матэрыялу.

   • Л. бюст.
   • Л. характар (пераноснае значэнне).
   • Не святыя гаршкі лепяць (прыказка: хоць і цяжка, але зможам, справімся).

2. Тое, што і прыклейваць (размоўнае).

   • Л. маркі.

3. З сілай ісці (пра мокры снег).

   • Снег лепіць у вокны.

|| закончанае трыванне: вылепіць, наляпіць, зляпіць і заляпіць.

|| назоўнік: лепка.

лярд назоўнік | мужчынскі род

Топленае свіное сала.

лясгас назоўнік | мужчынскі род

Скарачэнне: лясная гаспадарка — прадпрыемства, якое займаецца ўлікам і выкарыстаннем ляснога фонду, развядзеннем лесу і пад.

|| прыметнік: лясгасаўскі.

ляск назоўнік | мужчынскі род

1. Кароткі, звонкі гук, які ўтвараецца ад удару металічнымі прадметамі аб метал або камень.

   • Л. ланцугоў.

2. Рэзкі, сухі гук пры лясканні чым-н.

   • Л. пугі.

ляскатаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Утвараць дробны перарывісты стук.

• Ляскочуць кулямёты.

|| назоўнік: ляскатанне і ляскат.

ляскаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Утвараць ляск чым-н. жалезным.

   • Л. клямкай.

2. Пляскаць у далоні (размоўнае).

3. Утвараць адрывістыя гукі пугай.

   • Л. пугай.

Зубамі ляскаць — дрыжаць, калаціцца ад холаду, страху.

|| аднакратны дзеяслоў: ляснуць.

|| назоўнік: лясканне і ляскат.

ляскотка назоўнік | жаночы род

Дзіцячая цацка, пры дапамозе якой утвараецца дробны, перарывісты стук.

• Дзеці бегалі з ляскоткамі.

ляснуцца дзеяслоў | размоўнае | закончанае трыванне

Моцна стукнуцца аб што-н.

• Л. рукой аб вушак.