Усе словы

лупа назоўнік | жаночы род

Павелічальнае шкло ў аправе.

лупаты прыметнік

Які мае выпучаныя вочы.

|| назоўнік: лупатасць.

лупцаваць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Біць, хвастаць.

2. Тое, што і лупіць3 (у 1 знач.).

|| закончанае трыванне: адлупцаваць і вылупцаваць.

|| аднакратны дзеяслоў: лупцануць.

|| назоўнік: лупцаванне і лупцоўка.

лупіна назоўнік | жаночы род

1. Вонкавая абалонка плода, семя.

2. толькі Адходы пасля ачысткі бульбы, пладоў, семя.

   • Кош лупін.

лупінне назоўнік | ніякі род | зборны назоўнік

Лупіны (у 2 знач.).

лупіцца дзеяслоў | незакончанае трыванне

Абдзірацца, аблазіць.

• Лупіцца афарбоўка.
• Лупіцца нос.

|| закончанае трыванне: аблупіцца і адлупіцца.

лупіць³ дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

1. Моцна біць, лупцаваць каго-н.

   • Л. каня пугай.

2. З сілай удараць у што-н., па чым-н.

   • Л. нагой у дзверы.
   • Лупіць як Сідараву казу (размоўнае) — бязлітасна біць каго-н.

луска² прыстаўка

Першая частка складаных слоў са знач. які мае адносіны да лускі, лускавінак, напр. лускаачышчальны, лускакрылы, лускападобны, лускахвосты.

лускаваты прыметнік

Пакрыты луской.

• Л. ствол дрэва.
• Лускаватыя паўзуны.
• Атрад лускаватых (назоўнік).

|| назоўнік: лускаватасць.

лускакрылыя прыметнік

Назва атрада насякомых, да якога адносяцца матылькі.

лускат назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

Трэск, лусканне.

• Чуўся аддалены л. сухіх галінак.

лускаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Раскусваць, разгрызаць (шкарлупіну) з трэскам.

   • Л. сланечнік.

2. Утвараць чым-н. кароткія адрывістыя гукі.

   • Пальцы лускаюць.

|| аднакратны дзеяслоў: луснуць.

|| назоўнік: лусканне.

луста назоўнік | жаночы род

Адрэзаны вялікі плоскі кавалак хлеба і пад.

|| памяншальная форма: лустачка.

|| прыметнік: луставы.

лусь размоўнае | выказнік

Ужыв. паводле значэння дзеясл. лускаць, луснуць.

лухта назоўнік | жаночы род | размоўнае

Бязглуздзіца, бяссэнсіца, недарэчнасць.

• Гаварыць лухту.

лучковы прыметнік

Пра інструменты; падобны да лука па сваёй будове, выгляду.

• Лучковая піла.

лучнасць назоўнік | жаночы род

Цесная сувязь, якая прыводзіць да адзінства, згуртаванасці.

• Л. працоўных.

лучнік² назоўнік | мужчынскі род

Даўнейшае прыстасаванне для асвятлення хаты, у якое ўтыкалася запаленая лучына.

лучына назоўнік | жаночы род | зборны назоўнік

Тонкая доўгая сухая шчэпка, якой даўней асвятлялі сялянскія хаты.

• Дагарае л.
• Нашчапаць лучыны.

|| памяншальная форма: лучынка.

|| прыметнік: лучынны.

лучыцца дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Злучацца, аб’ядноўвацца.

• Налібоцкая пушча лучыцца з іншымі масівамі беларускіх лясоў.

лучыць³ дзеяслоў | незакончанае трыванне

Паляваць на каго-н. уначы пры яркім асвятленні.

• Л. рыбу (біць восцямі з асветленай лодкі).

лушпіна назоўнік | жаночы род | размоўнае

Тое, што і лупіна.

лушпінне назоўнік | ніякі род | размоўнае | зборны назоўнік

Тое, што і лупінне.

лушчак назоўнік | мужчынскі род | устарэлае

Тое, што і слюда.

лушчаны прыметнік

Ачышчаны ад шалупіння, якой-н. абалонкі.

• Лушчаныя арэхі.

лушчыльнік назоўнік | мужчынскі род

Сельскагаспадарчая машына для лушчэння глебы.

• Дыскавы л.

|| прыметнік: лушчыльнікавы.

лушчыцца дзеяслоў | незакончанае трыванне

Лупіцца, здзірацца.

• Лушчыцца скура.

|| назоўнік: лушчэнне.

лушчыць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Ачышчаць ад шалупін, якой-н. абалонкі.

   • Л. гарох.

2. Разрыхляць глебу пасля ўборкі ўраджаю (спецыяльны тэрмін).

   • Л. іржышча.

|| закончанае трыванне: аблушчыць і узлушчыць.

• Аблушчыць боб.

|| назоўнік: лушчэнне.

|| прыметнік: лушчыльны.

лыгаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Нанізваць якія-н. рэчы на нітку, шнурок, дрот і пад.

   • Л. пацеркі.

2. Начэпліваць вяроўку на рогі, шыю жывёле.

   • Л. валоў.

|| назоўнік: лыганне.

лыжаролеры назоўнік | мужчынскі род

Кароткія лыжы на роліках.

|| прыметнік: лыжаролерны.

лыжка назоўнік | жаночы род

Прадмет сталовага прыбора для зачэрпвання ежы.

• Чайная л.
• Сталовая л.

|| памяншальная форма: лыжачка.

|| прыметнік: лыжачны і лыжкавы.

лыжня назоўнік | жаночы род

След, пракладзены лыжамі.

• Свежая л. на снезе.

лыжнік назоўнік | мужчынскі род

Той, хто займаецца лыжным спортам, хадзьбой на лыжах.

• Атрад лыжнікаў.

|| жаночы род: лыжніца.

лыжы назоўнік | жаночы род

Плоскія драўляныя палазкі, прымацаваныя да абутку для перамяшчэння па снезе.

• Хадзіць на лыжах.

|| прыметнік: лыжны.

• Л. паход.

лыка назоўнік | ніякі род

Луб маладой ліпы і некаторых іншых дрэў у выглядзе вузкіх палос, з якіх плятуць лапці.

• Драць л.
• Лапці з лык.

Фразеалагізмы:

• Лыка не вяжа хто (размоўнае) — настолькі п’яны, што ледзь можа гаварыць.
• Не лыкам шыты хто (размоўнае) — разумее, умее не горш за іншых.

|| памяншальная форма: лычка.

|| прыметнік: лыкавы.

лыкаць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Піць што-н. перарывістымі глыткамі.

• Кот лыкае малако.

|| аднакратны дзеяслоў: лыкнуць.

|| назоўнік: лыканне.

лынды

Лынды біць (размоўнае) — гультаяваць, бяздзельнічаць; займацца пустымі справамі.

лыпаць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

То адкрываць, то закрываць вочы, маргаць.

Лыпаць вачамі —

1. бяссэнсава маргаць ад разгубленасці, збянтэжанасці, страху;
2. маўчаць, не ведаючы, што сказаць.

|| аднакратны дзеяслоў: лыпнуць.

|| назоўнік: лыпанне.

лысаваты прыметнік

З невялікай лысінай, не поўнасцю лысы.

|| назоўнік: лысаватасць.

лысець дзеяслоў | незакончанае трыванне

Паступова станавіцца лысым.

|| закончанае трыванне: аблысець, злысець і палысець.

|| назоўнік: аблысенне і палысенне.

лысы прыметнік

Які мае лысіну, з лысінай.

• Лысая галава.
• Лысае цяля.
• Л. курган (пераноснае значэнне: пазбаўлены расліннасці).

Фразеалагізмы:

• І не лыс Габрусь (размоўнае) — а яму хоць бы што, нішто не дзейнічае на каго-н.
• Чорта лысага (размоўнае) — абазначае поўнае адмаўленне чаго-н.

лысіна назоўнік | жаночы род

1. Месца на галаве, дзе вылезлі і не растуць валасы.

2. Белая пляма на лбе некаторых жывёл.

   • Цяля з лысінай.

3. пераноснае значэнне: Пра ўчастак чаго-н., пазбаўлены расліннасці, покрыва (размоўнае).

|| памяншальная форма: лысінка.

лытка назоўнік | жаночы род

Акруглая частка нагі ад калена да ступні.

• Лыткі пасівералі.

|| прыметнік: лытачны.

лыч назоўнік | мужчынскі род

1. Выцягнутая пярэдняя частка галавы ў некаторых жывёл.

   • Свіны л.

2. Тое, што і твар (у 1 знач.; грубае).

|| памяншальная форма: лычык.

лычка назоўнік | ніякі род

1. гл. лыка.

2. пераважна Вузкія папярочныя нашыўкі на пагонах.

   • Яфрэйтарскія лычкі.

льё назоўнік | ніякі род | нескланяльнае

Старадаўняя французская мера даўжыні, роўная прыблізна 4,5 км.

лэдзі назоўнік | жаночы род | нескланяльнае

У Англіі: жонка лорда, а таксама замужняя жанчына арыстакратычнага асяроддзя.

лэпаць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Лапаць, мацаць.

• Л. сябе па кішэнях.

|| назоўнік: лэпанне.

люба прыслоўе

Прыемна, міла.

• Л. жыць.
• Л. паслухаць.

любавацца дзеяслоў | незакончанае трыванне

Разглядаць каго-, што-н. з задавальненнем; адчуваць захапленне кім-, чым-н.

• Л. прыродай.
• Л. прыгажосцю артысткі.

|| закончанае трыванне: палюбавацца.

|| назоўнік: любаванне.