Усе словы

леснічоўка назоўнік | жаночы род | размоўнае

Хата лесніка і яго сям’і.

леснічыха назоўнік | жаночы род | размоўнае

Жонка лесніка.

лета назоўнік | ніякі род

1. Самая цёплая пара года, якая ідзе па вясне.

   • Людзі рады лету, а пчолы цвету (прыказка).

2. множны лік: Гады.

   • Колькі лет, колькі зім.

3 лета ў лета — круглы год.

|| ласкальная форма: лецейка і лецечка.

|| прыметнік: летні.

• Летнія дажджы.
• Летні дзень год корміць (прыказка).

летаваць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Знаходзіцца дзе-н. на працягу лета.

летазлічэнне назоўнік | ніякі род

Сістэма вызначэння часу па гадах ад якой-н. важнай гістарычнай даты.

летам прыслоўе

У летні час.

летапіс назоўнік | мужчынскі род

1. Пагадовы запіс гістарычных падзей сучаснікам; кніга з такімі запісамі.

   • Л. Аўраамкі.

2. пераноснае значэнне: Тое, што і гісторыя (у 4 знач.).

   • Л. Вялікай Айчыннай вайны.

|| прыметнік: летапісны.

летапісанне назоўнік | ніякі род

Складанне летапісаў.

летапісец назоўнік | мужчынскі род

Складальнік летапісаў.

летаргія назоўнік | жаночы род | спецыяльны тэрмін

Хваравіты стан, падобны на доўгі сон, калі не адчуваецца дыхання і пульсу.

|| прыметнік: летаргічны.

• Л. сон.

летась прыслоўе | размоўнае

У мінулым годзе.

леташні прыметнік

Мінулагодні.

• Леташняя трава.

летні прыметнік | размоўнае

Цеплаваты, хатняй тэмпературы (пра ваду).

• Мыцца летняй вадой.

летнік³ назоўнік | мужчынскі род

Дарога, якой ездзяць толькі летам.

летуценне назоўнік | ніякі род

1. гл. летуцець.

2. Мара пра што-н. прывабнае, жаданае.

   • Рамантычнае л.

летуценны прыметнік

1. Які мае схільнасць да летуцення, звязаны з летуценнем.

   • Летуценная ўсмешка.

2. Створаны ўяўленнем, марай; фантастычны.

   • Летуценнае шчасце.

|| назоўнік: летуценнасць.

летуценнік назоўнік | мужчынскі род

Той, хто схільны да летуцення, аддаецца летуценням.

|| жаночы род: летуценніца.

летуценіць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Тое, што і летуцець.

летуцець дзеяслоў | незакончанае трыванне

Аддавацца марам, марыць.

• Л. аб шчаслівых днях дзяцінства.

|| назоўнік: летуценне.

лецішча назоўнік | ніякі род

Тое, што і дача.

• Правесці выхадныя на лецішчы.

лешч назоўнік | мужчынскі род

Прэснаводная рыба сямейства карпавых з плоскім целам.

|| прыметнік: ляшчовы.

лея (лей) назоўнік | мужчынскі і жаночы род

Грашовая адзінка Румыніі.

леі назоўнік | жаночы род

Нашыўкі з моцнай тканіны ці скуры на кавалерыйскіх штанах у тых месцах, якія пры яздзе труцца аб сядло.

леў² назоўнік | мужчынскі род

Грашовая адзінка ў Балгарыі.

леўрэтка назоўнік | жаночы род

Невялікі пакаёвы сабачка з пароды хартоў.

|| прыметнік: леўрэтачны.

лоб назоўнік | мужчынскі род

Верхняя частка твару чалавека або морды жывёлы.

• Адкрыты л.
• Пусціць (сабе) кулю ў л. (застраліцца).
• На лбе напісана (адразу відаць, хто ён такі; размоўнае).

Фразеалагізмы:

• Лоб у лоб (размоўнае) — насустрач адзін аднаму (ісці, сыходзіцца і пад.).
• У лоб —
  1. з фронту, франтальным ударам.
     • Атакаваць праціўніка ў л.
  2. залішне прамалінейна (размоўнае).
     • Спытаць у л.

|| памяншальная форма: лабок.

|| прыметнік: лобны.

• Лобная косць.

лобзік назоўнік | мужчынскі род

Тонкая вузкая пілка ў рамцы для выпілоўвання ўзораў.

|| прыметнік: лобзікавы.

лобны прыметнік

Лобнае месца — узвышэнне, з якога ў старажытнасці аб’яўляліся царскія ўказы і на якім адбываліся пакаранні смерцю.

лобі назоўнік | ніякі род | нескланяльнае

Група прадстаўнікоў эканамічна моцных структур, якія аказваюць уплыў на палітыку дзяржавы.

|| прыметнік: лабісцкі.

лог назоўнік | мужчынскі род

Шырокі доўгі яр з адхоннымі схіламі.

• Ісці логам.
• Спусціцца ў л.

|| памяншальная форма: лажок.

|| прыметнік: лагавы.

• Лагавыя травы.

логава назоўнік | ніякі род

1. Паглыбленне ў зямлі, якое служыць жыллём зверу.

   • Воўчае л.

2. пераноснае значэнне: Месца размяшчэння варожых сіл (размоўнае).

   • Партызаны нечакана наляцелі на фашысцкае л.

3. пераноснае значэнне: Убогае жыллё; пасцель чалавека, калі яна мае выгляд бярлогі (размоўнае).

логавішча назоўнік | ніякі род

1. Тое, што і логава.

2. Месца масавага ляжання марскіх звяроў.

   • Л. цюленяў.

логік назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст па логіцы.

логіка назоўнік | жаночы род

1. Навука аб законах і формах мыслення.

   • Дыялектычная л.

2. Ход разважанняў, вывадаў.

   • Выдатная л.

3. Унутраная заканамернасць чаго-н.

   • Л. падзей.

|| прыметнік: лагічны.

лодар назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

Той, хто не хоча працаваць, гультай.

лодарнічаць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Ухіляцца ад працы, гультаяваць.

|| назоўнік: лодарнічанне.

лодачка назоўнік | жаночы род

1. гл. лодка.

2. звычайна Адкрытыя жаночыя туфлі.

   • Яна прыгожа прытупвала сваімі новенькімі лодачкамі.

лодачнік назоўнік | мужчынскі род

Чалавек, які займаецца перавозкай на лодцы, той, хто плавае на лодцы.

|| жаночы род: лодачніца.

лоджыя назоўнік | жаночы род

1. Адкрытая галерэя, якая прымыкае да будынка.

2. Род балкона, паглыбленага ў фасад будынка.

   • Кватэра з лоджыямі.

|| прыметнік: лоджыевы.

лодка назоўнік | жаночы род

1. Невялікае, звычайна веславое, судна.

   • Парусная л.
   • Маторная л.

2. Назва некаторых відаў ваенных суднаў.

   • Падводная л.

|| памяншальная форма: лодачка.

|| прыметнік: лодачны.

• Лодачная станцыя.

ложа³ назоўнік | жаночы род

Драўляная частка ружжа, да якой прымацаваны ствол.

• Л. ружжа.

ложак назоўнік | мужчынскі род

Мэбля для спальні — доўгая рама з ножкамі і дзвюма спінкамі, на якую кладуцца матрац і пасцельныя рэчы.

|| прыметнік: ложкавы.

лозунг назоўнік | мужчынскі род

1. Заклік, зварот, які выражае кіруючую ідэю, палітычнае патрабаванне.

   • Баявы л.

2. Плакат з такім заклікам.

   • Дэманстранты неслі лозунгі.

|| прыметнік: лозунгавы.

лой назоўнік | мужчынскі род

Нутраны тлушч (авечы, ялавічны).

• Мазаць бліны лоем.

|| прыметнік: лоевы.

локан назоўнік | мужчынскі род

Кучаравая ці завітая пасма валасоў.

локаць назоўнік | мужчынскі род

1. Месца згібу рукі, дзе злучаецца плечавая косць з касцямі перадплечча.

   • Узяць за л.
   • Блізка л., ды не ўкусіш (прыказка).
   • Кусаць (сабе) локці (пераноснае значэнне: шкадаваць аб чым-н. упушчаным, непапраўным).

2. Старадаўняя мера даўжыні, роўная прыблізна О,5 м.

Пачуццё локця — пачуццё сяброўства і ўзаемнай падтрымкі.

|| прыметнік: локцевы і лакцявы.

локшына назоўнік | жаночы род

Выраб з пшанічнай мукі ў выглядзе тонкіх высушаных палосак цеста, а таксама страва, прыгатаваная з такога вырабу.

|| прыметнік: локшынавы.

лом² назоўнік | мужчынскі род | зборны назоўнік

1. Ломаныя ці прыгодныя толькі для перапрацоўкі прадметы.

   • Жалезны л.
   • Збіраць л.

2. Тое, што і ламачча (у 1 знач.).

|| прыметнік: ломавы.

ломкі прыметнік

1. Які лёгка ломіцца, крохкі.

   • Л. лёд.

2. Няўстойлівы, пераменлівы (пра голас).

|| назоўнік: ломкасць.

• Л. голасу.

лона назоўнік | ніякі род | устарэлае

1. Грудзі ці чэрава жанчыны як СІМВАЛ мацярынства.

   • Мацярынскае л.

2. пераноснае значэнне, чаго. Нетры зямлі, вады. У лона чаго, у знач. прыназоўнік: з Р (кніжнае) — у сферу якой-н. дзейнасці.

   • У лона царквы.

|| прыметнік: лонны.

• Лоннае зрашчэнне.