Усе словы

ласка² назоўнік | жаночы род

Невялікая драпежная жывёліна сямейства куніцавых, а таксама яе футра.

ласкавы² прыметнік | размоўнае

Міласцівы, які праяўляе прыхільнасць, добразычлівасць да ніжэйшага.

• Ласкавыя адносіны.

На ласкавым хлебе (размоўнае жартаўлівае) — на пажыццёвай пенсіі або на чыім.-н. утрыманні.

|| назоўнік: ласкавасць.

ласкальны прыметнік

1. Поўны ласкі, пяшчотны, ветлівы.

   • Ласкальная ўсмешка.

2. У граматыцы: які ўносіць сваёй формай адценне ласкі ў значэнне слова (напр. вавёрачка, дурненькі).

ласо назоўнік | ніякі род | нескланяльнае

У конных пастухоў: аркан з рухомай пятлёй на канцы для лоўлі жывёл.

• Накінь л. на шыю.

ласось назоўнік | мужчынскі род

Буйная марская рыба з мяккім мясам ружовага колеру.

|| прыметнік: ласасёвы.

• Ласасёвая ікра.
• Ласасёвая пуціна.
• Сямейства ласасёвых (назоўнік).

ласт назоўнік | мужчынскі род

1. Відазмененая пакарочаная канечнасць некаторых водных жывёл, птушак (цюленяў, пінгвінаў і пад.), пальцы якой злучаны перапонкай.

2. пераважна Прыстасаванне для плавання ў выглядзе шырокіх лап з перапонкамі, што надзяваюць на ногі.

|| прыметнік: ластавы.

ластаногія назоўнік | ніякі род

Атрад марскіх млекакормячых (маржы, цюлені) з канечнасцямі ў выглядзе ластаў.

ластаўка назоўнік | жаночы род

1. Пералётная птушка атрада вераб’іных з вузкімі вострымі крыламі.

   • Берагавая л.
   • Белагрудая л.
   • Першая л. (таксама пераноснае значэнне: пра першыя прыкметы з’яўлення чаго-н.).

2. Гімнастычная фігура, пры якой пастава цела нагадвае птушку ў палёце.

|| прыметнік: ластаўчын.

• Ластаўчына гняздо.

ласун назоўнік | мужчынскі род

Той, хто любіць паласавацца.

|| жаночы род: ласуха.

ласунак назоўнік | мужчынскі род

Пра што-н. вельмі смачнае, салодкае (звычайна пра кандытарскія вырабы).

• Пачаставаць дзяцей ласункамі.

ласцік назоўнік | мужчынскі род

1. Баваўняная тканіна, якая ўжываецца звычайна на падкладку.

2. Гумка дая сцірання напісанага алоўкам.

|| прыметнік: ласцікавы.

• Ласцікавая падкладка.

ласы прыметнік

1. Вельмі смачны.

   • Л. кусок.

2. на што і да чаго. Які мае асаблівую цягу да чаго-н.; прагны.

   • Л. да смятаны.
   • Паглядаць ласа (прыслоўе).
   • Л. як кот на каўбасы (прымаўка).
   • Л. на чужыя прыпасы (прымаўка).

|| назоўнік: ласасць.

ласяня (ласянё) назоўнік | ніякі род

Дзіцяня лася.

ласятнік назоўнік | мужчынскі род

1. Памяшканне для ласёў.

2. Паляўнічы на лася.

ласяціна назоўнік | жаночы род

Мяса лася як ежа.

• Раз у жыцці давялося пакаштаваць ласяціны.

ласіна назоўнік | жаночы род

1. Вырабленая скура лася.

2. Мяса лася як ежа.

   • Вяленая л.

3. множны лік: ласіны, -сін. Шчыльна аблягаючыя штаны з ласінай скуры як частка параднай формы некаторых палкоў старой рускай арміі.

   • Кірасіры ў ласінах.

ласінавы прыметнік

Зроблены з ласіны (у 1 знач.).

• Ласінавая куртка.

ласіха назоўнік | жаночы род

Самка лася.

ласіца назоўнік | жаночы род

Тое, што і ласка.

лата² назоўнік | жаночы род

Абчасаная жэрдка, якая кладзецца ўпоперак крокваў пры крыцці страхі.

• Палажыць латы.

|| прыметнік: латвы.

• Латныя цвікі.

латак назоўнік | мужчынскі род

1. Адкрыты жолаб для сцёку вады.

2. Паўкруглае або прамавугольнае прыстасаванне ў выглядзе невялікага жолаба ў млыне для ссыпання мукі.

   • Млынавы л.

|| прыметнік: латаковы.

латаны прыметнік

З латкамі, рапараваны, лаплены.

• Л. армяк.
• Хоць у латаным, абы не ў хватаным (прыказка).

латарэя назоўнік | жаночы род

Розыгрыш рэчаў і грашовых сум па білетах.

• Грашова-рэчавая л.

|| прыметнік: латарэйны.

• Л. білет.

лататы

Даць (задаць) лататы (размоўнае) — уцячы, кінуцца наўцёкі.

латаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Зашываць дзіркі, ставячы латкі.

• Л. кашулю.

|| закончанае трыванне: залатаць.

|| назоўнік: латанне.

латашыць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

1. Ірваць без разбору, псуючы і спусташаючы.

   • Л. гарох.
   • Л. яблыкі.

2. Знішчаць безразважна.

   • Л. лес.

3. пераноснае значэнне: Біць, лупцаваць.

   • Дзед пачаў л. хлопцаў кульбай.
   • Л. посуд.

|| закончанае трыванне: златашыць.

латка назоўнік | жаночы род

Тое, што і лата.

• Паставіць латку.

латнік назоўнік | мужчынскі род

Сярэдневяковы воін у латах.

лато назоўнік | ніякі род | нескланяльнае

Гульня на асобых картах з нумарамі або малюнкамі, якія закрываюцца фішкамі.

• Гуляць у л.

латок назоўнік | мужчынскі род

1. Адкрыты прылавак для гандлю на вуліцы.

2. Адкрыты жолаб для ссыпання мукі.

   • Млынавы л.

|| прыметнік: латковы і латочны.

• Латковы гандаль.
• Латочны спуск.

латочнік назоўнік | мужчынскі род

Прадавец з латка (у 1 знач.).

|| жаночы род: латочніца.

латочына назоўнік | жаночы род

Нізкае, часта забалочанае месца.

• Авечкі спусціліся ў латочыну.

латруга назоўнік | мужчынскі і жаночы род | размоўнае

1. Гультай, цяльпук, абібок.

2. П’яніца, алкаголік.

латук назоўнік | мужчынскі род

Травяністая расліна, некаторыя віды якой ужываюцца ў ежу (салат), выкарыстоўваюцца ў медыцыне і інш.

• Салатны л.

|| прыметнік: латукавы.

• Латукавае лісце.

латунь назоўнік | жаночы род

Сплаў медзі з цынкам, волавам.

• Ліставая л.

|| прыметнік: латуневы.

латы назоўнік

У старажытнасці: металічныя даспехі, браня, якія засцерагалі ад халоднай, а ў сярэднія вякі і ад агнястрэльнай зброі.

|| прыметнік: латны.

латынь назоўнік | жаночы род

Лацінская мова.

Вульгарная латынь — народная латынь, лацінскае прастамоўе, у адрозненне ад літаратурнай класічнай латыні.

латынізавацца дзеяслоў | кніжнае | закончанае і незакончанае трыванне

Засвоіць (-войваць) лацінскую мову і культуру.

|| назоўнік: латынізацыя.

латынізаваць дзеяслоў | кніжнае | закончанае і незакончанае трыванне

1. Увесці (уводзіць) лацінскую мову і культуру.

2. Замяніць (-няць) які-н. алфавіт лацінскім.

|| назоўнік: латынізацыя.

латынізм назоўнік | мужчынскі род

Словы ці моўны зварот, якія запазычаны з лацінскай мовы.

латыніст назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст па лацінскай мове, філалогіі.

латыфундыст назоўнік | мужчынскі род

Уладальнік латыфундыі.

латыфундыя назоўнік | жаночы род

Буйное прыватнае зямельнае ўладанне.

латышы назоўнік | мужчынскі род

Народ, які складае асноўнае насельніцтва Латвіі.

|| жаночы род: латышка.

|| прыметнік: латышскі.

лафа назоўнік | жаночы род | размоўнае

Добра, выгода.

• Яму цяпер л.

лафет назоўнік | мужчынскі род

Станок артылерыйскай гарматы.

|| прыметнік: лафетны.

лафіт назоўнік | мужчынскі род

Гатунак чырвонага вінаграднага віна.

|| прыметнік: лафітны.

лаханка назоўнік | жаночы род | спецыяльны тэрмін

Поласць ныркі, якая служыць для збірання мачы і злучаецца непасрэдна з мачаточнікам.

|| прыметнік: лаханачны.

лахманы назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

Старое, паношанае або падранае адзенне; рыззё, анучы.

• Скінь ты гэтыя л.

лахматы прыметнік

1. Які мае доўгую, густую поўсць.

   • Л. сабака.
   • Лахматая шапка.

2. З доўгімі і густымі ўскудлачанымі валасамі.

   • Л. чалавек размахваў рукамі.

|| назоўнік: лахматасць.