Усе словы

кіса назоўнік | жаночы род | размоўнае

Ласкальная назва кошкі.

|| памяншальная форма: кіска.

кісель назоўнік | мужчынскі род

Студзяністая вадкая страва.

• Аўсяны к.
• Дзесятая вада на кісялі (пра вельмі далёкага родзіча; размоўнае жартаўлівае).

|| прыметнік: кісельны.

кісет назоўнік | мужчынскі род

Маленькі мяшочак для табакі, які зацягваецца шнурком.

|| прыметнік: кісетны.

кісла-салодкі прыметнік

Які мае адначасова і кіславаты і саладкаваты смак.

• К. яблык.

кісламалочны прыметнік

Пра прадукты: прыгатаваны з малака (са смятанкі, сыроваткі) шляхам сквашвання.

• К. сыр.

кісларод назоўнік | мужчынскі род

Хімічны элемент, газ, які ўваходзіць у склад паветра і неабходны для дыхання і гарэння.

|| прыметнік: кіслародны.

• Кіслароднае галаданне (востры недахоп кіслароду ў арганізме; спецыяльны тэрмін).

кіслата назоўнік | жаночы род

Хімічнае злучэнне, якое ўтрымлівае вадарод, здольны замяшчацца металам пры ўтварэнні солей і які афарбоўвае лакмусавую паперу ў чырвоны колер.

• Азотная к.
• Саляная к.

|| прыметнік: кіслотны.

кіслотнасць назоўнік | жаночы род

Ступень змяшчэння кіслаты ў чым-н.

• К. глебы.
• Павышаная к. страўнікавага соку.

кіслы прыметнік

1. Які мае своеасаблівы востры смак (лімона, журавін).

   • К. яблык.
   • К. сок.
   • К. боршч (боршч з дабаўленнем кіслаты).

2. Які закіс у выніку браджэння, прыгатаваны квашаннем.

   • Кіслае малако.
   • Кіслая капуста (квашаная).

3. пераноснае значэнне: Які выражае незадаволенасць; паніклы (размоўнае).

   • К. настрой.
   • К. выраз твару.

4. Які змяшчае кіслату (у 2 знач.; спецыяльны тэрмін).

   • Кіслая глеба.

|| назоўнік: кіслата.

кісляк назоўнік | мужчынскі род | размоўнае | пагардлівае

Тое, што і кісляціна (у 2 знач.).

кісляціна назоўнік | жаночы род | размоўнае

1. Што-н. вельмі кіслае.

   • Не сліва, а к.

2. пераноснае значэнне: Вялы, нудны чалавек.

кіслінка назоўнік | жаночы род

З кіслінкай (размоўнае) — з кіславатым прысмакам.

• Слівы з кіслінкай.

кісліца назоўнік | жаночы род

Травяністая расліна з белымі кветкамі, у лісцях якой знаходзідца шчаўевая кіслата.

|| прыметнік: кіслічны.

кісліць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Рабіць кіслым.

• К. боршч.

кіснуць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Рабіцца кіслым ад браджэння.

   • Смятана кісне ў цёплым месцы.

2. пераноснае значэнне: Быць паніклым, вялым (размоўнае).

   • Не к. трэба, а сур ‘ёзна займацца чым-н. цікавым.

|| закончанае трыванне: пракіснуць.

кіста назоўнік | жаночы род

Полая пухліна, напоўненая звычайна вадкасцю.

|| прыметнік: кістозны.

кісцень назоўнік | мужчынскі род

Даўнейшая зброя ў выглядзе кароткай палкі, на адным канцы якой падвешваўся металічны шар ці іншы цяжар для нанясення ўдараў, а на другім была пятля для надзявання на руку.

• Разбойнік з кісцянём.

кісць назоўнік | жаночы род

Частка рукі ад запясця да канца пальцаў.

|| прыметнік: кісцевы.

• Кісцевае раненне.

кісяя назоўнік | жаночы род

Празрыстая тонкая тканіна.

|| прыметнік: кісейны.

• Кісейная сукенка.
• Кісейная паненка (пераноснае значэнне: манерная дзяўчына з мяшчанскімі поглядамі; іранічны сэнс).

кіт² назоўнік | мужчынскі род

Замазка дая акон.

кітабоец назоўнік | мужчынскі род

Судна для кітабойнага промыслу.

кітабой назоўнік | мужчынскі род

Марак, які займаецца промыслам кітоў.

кітабойны прыметнік

Звязаны з промыслам кітоў.

• Кітабойная флатылія.
• К. промысел.

кітабы назоўнік | мужчынскі род

Кнігі, напісаныя ў 16 ст. на беларускай мове арабскім пісьмом.

|| прыметнік: кітабны.

кітаваць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Замазваць кітам.

|| закончанае трыванне: закітаваць і пакітаваць.

|| назоўнік: кітаванне і кітоўка.

кітайцы назоўнік | мужчынскі род

Народ, які складае асноўнае насельніцтва Кітая.

|| жаночы род: кітаянка.

|| прыметнік: кітайскі.

кіталоўны прыметнік

Тое, што і кітабойны.

кітаіст назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст па кітаістыцы.

|| жаночы род: кітаістка.

кітаістыка назоўнік | жаночы род

Сукупнасць навук аб кітайскай культуры, гісторыі, літаратуры, мове.

кіцель назоўнік | мужчынскі род

Форменная аднабортная куртка са стаячым каўняром.

|| прыметнік: кіцельны.

кічка назоўнік | жаночы род

Даўнейшы святочны галаўны ўбор замужняй жанчыны.

кішачнадыхальныя прыметнік

Клас марскіх жывёл з чэрвепадобным целам; распаўсюджаны ў цёплых морах, жывуць на дне, харчуюцца расліннымі і жывёльнымі астанкамі.

кішачнаполасцевыя прыметнік

Назва аднаго з найбольш прымітыўных тыпаў мнагаклетачных жывёлін, у якіх поласць выконвае функцыі кішэчніка (медузы, паліпы і інш.)

кішка назоўнік | жаночы род

1. Эластычная трубка — частка органаў стрававання ў чалавека, жывёлін.

   • Тонкая к.

2. Гумавая або брызентавая трубка для падачы вады (размоўнае).

   • Пажарная к.

Фразеалагізмы:

• Кішка тонка (тонкая) у каго (размоўнае) — не хапае сіл, сродкаў і пад., каб зрабіць што-н.
• Кішкі марш іграюць (размоўнае жартаўлівае) — пра моцнае адчуванне голаду.

|| прыметнік: кішачны.

кішлак назоўнік | мужчынскі род

Паселішча вясковага тыпу ў Сярэдняй Азіі.

|| прыметнік: кішлачны.

кішма прыслоўе

Кішма кішэць (размоўнае) — пра суцальную масу: кішэць.

кішміш назоўнік | мужчынскі род

Гатунак вінаграду без костачак, а таксама разынкі з гэтага вінаграду.

|| прыметнік: кішмішны.

кішэннік назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

Кішэнны злодзей.

• Нечакана злавілі кішэнніка.

кішэнь (кішэня) назоўнік | жаночы род

1. Ушыты або прышыты зверху адзення (штаноў, паліто, пінжака) мяшочак для дробных рэчаў і грошай.

   • Сукенка з кішэнямі.
   • Ушыць кішэні.
   • Біць па кішэні (пераноснае значэнне: уводзіць у выдаткі).
   • За словам у кішэнь не лазіць (пераноснае значэнне: быць знаходлівым, дасціпным у размовах; размоўнае).
   • Класці сабе ў кішэнь (таксама пераноснае значэнне: прысвойваць чужыя грошы).
   • Набіць кішэнь (пераноснае значэнне: нажыцца).
   • Не па кішэні каму-н. (пераноснае значэнне: надта дорага).
   • Пустыя кішэні ў каго-н. (пераноснае значэнне: няма грошай).

2. Асобнае аддзяленне ў партфелі, чамадане і пад.

   • К. у гаспадарчай сумцы.

3. Паглыбленне, выемка (спецыяльны тэрмін).

   • К. тоўстай кішкі.

|| памяншальная форма: кішэнька.

|| прыметнік: кішэнны.

• К. гадзіннік (для нашэння ў кішэні).
• Кішэнныя грошы (на дробныя расходы).
• Кішэнныя расходы (пра дробныя паўсядзённыя пакупкі).
• К. злодзей (хто крадзе з кішэней).

кішэць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Мітусліва рухацца ў розных напрамках (пра вялікую колькасць каго-н.).

   • Мільёны пчол кішаць на канюшыне.

2. Быць перапоўненьм мноствам жывых істот.

   • Базарная плошча кішэла народам.

кішэчнік назоўнік | мужчынскі род

Аддзел стрававальнай сістэмы чалавека і жывёл, які складаецца з кішак, ідзе за страўнікам і заканчваецца прамой кішкай.

кіяскёр назоўнік | мужчынскі род

Прадавец у кіёску.

|| жаночы род: кіяскёрка.

кіёк назоўнік | мужчынскі род

Невялікі кій; тое, што і кій.

• Абаперціся на к.

|| памяншальная форма: кіёчак.

|| прыметнік: кіёчны.

кіёск назоўнік | мужчынскі род

Невялікая лёгкая будыніна для дробнага гандлю.

• Газетны к.

кіў назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

Тое, што і ківок.

• Не баішся ківа, пабаішся кія (прымаўка).

к’ят назоўнік | мужчынскі род

Грашовая адзінка ў М’янме (былой Бірме).

лабавы прыметнік

1. Накіраваны ў лоб, франтальны.

   • Лабавая атака.
   • Л. ўдар.

2. Размешчаны ў пярэдняй частцы чаго-н.

   • Лабавое шкло аўтамабіля.

лабагрэйка назоўнік | жаночы род | спецыяльны тэрмін

Жняярка прасцейшай будовы.

лабаз назоўнік | мужчынскі род | устарэлае

Памяшканне для гандлю зернем, мукой, а таксама для захоўвання зерня, мукі.

• Мучны л.

|| прыметнік: лабазны.

лабазнік назоўнік | мужчынскі род | устарэлае

Уладальнік лабаза або прадавец у лабазе.

|| жаночы род: лабазніца.

|| прыметнік: лабазніцкі.