Усе словы

кібернетык назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст па кібернетыцы.

кібернетыка назоўнік | жаночы род

Навука аб агульных заканамернасцях працэсаў кіравання і перадачы інфармацыі ў машынах, жывых арганізмах і грамадстве.

|| прыметнік: кібернетычны.

кібітка назоўнік | жаночы род

1. Даўней: крытая дарожная павозка.

2. Пераноснае жыллё ў качэўнікаў.

|| прыметнік: кібітачны.

ківацца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Рытмічна хістацца з боку ў бок або зверху ўніз.

   • Галінкі ківаюцца на ветры.

2. Ісці з цяжкасцю, хістаючыся (ад стомы, хваробы і пад.).

   • Ледзь ківаецца стары дзядок.

|| аднакратны дзеяслоў: кіўнуцца.

|| назоўнік: ківанне.

ківаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Рухаць з боку ў бок або зверху ўніз; хістаць.

   • К. слупок.

2. чым. Утвараць хістальныя рухі чым-н.

   • Сосны ківаюць верхавінамі.
   • К. нагой.

3. Лёгкім нахілам галавы выказваць знак прывітання, адабрэння і пад.

4. Рухам галавы, пальца падзываць каго-н. да сябе, падаваць якія-н. знакі.

Нечага (няма чаго) на бога ківаць (размоўнае) — не варта апраўдвацца, звальваць віну на іншых.

|| аднакратны дзеяслоў: кіўнуць.

|| назоўнік: ківанне.

ківер назоўнік | мужчынскі род

Цвёрды высокі галаўны ўбор цыліндрычнай або конусападобнай формы, які насілі ў некаторых старых еўрапейскіх арміях.

|| прыметнік: ківерны.

ківок назоўнік | мужчынскі род

Аднакратны нахіл галавы ў знак прывітання, згоды і пад.

ківот назоўнік | мужчынскі род

Зашклёная створкавая рама або шафка для абразоў.

кігікаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Пра кнігавак: абзывацца гукамі, падобнымі на «кігі».

|| аднакратны дзеяслоў: кігікнуць.

|| назоўнік: кігіканне.

кідальны прыметнік

Прызначаны для кідання.

• Кідальныя спартыўныя прылады.

кідальнік назоўнік | мужчынскі род

Спартсмен, які кідае дыск, кап’ё, молат і інш.

|| жаночы род: кідальніца.

|| прыметнік: кідальніцкі.

кідацца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. гл. кінуцца.

2. чым. Кідаць у каго-, што-н. або адзін у аднаго.

   • К. снежкамі.

3. пераноснае значэнне, кімчым. Нядбайна адносіцца да каго-, чаго-н., не шанаваць каго-, што-н. (размоўнае).

   • К. добрымі працаўнікамі.
   • Нельга к. грашамі.

4. Жыць у пастаянных клопатах, у горы, бедна, гадавацца без належнага догляду (размоўнае).

   • Цэлае лета кідаецца селянін: то ў полі, то на гаспадарцы.
   • Так і кідаецца бедная сірата без бацькоў.

Асою ў вочы кідацца (размоўнае неадабральнае) — быць вельмі назойлівым.

кідаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. гл. кінуць.

2. Складаць у стог (сена, салому).

   • К. стог.

|| назоўнік: кіданне.

кідкі прыметнік

1. Які рэзка кідаецца ў вочы; яркі.

   • Кідкая сукенка.

2. Ахвочы, схільны да чаго-н.; падатлівы.

   • Не вельмі к. на размовы.

|| назоўнік: кідкасць.

кізяк назоўнік | мужчынскі род

Гной з дамешкай саломы, які ў паўднёвых краінах высушваецца ў выглядзе цаглін і скарыстоўваецца як паліва.

|| прыметнік: кізяковы.

• К. дым.

кізіл назоўнік | мужчынскі род

Паўднёвае дрэва або куст з сакавітымі кіславата-салодкімі пладамі, а таксама самі плады гэтай расліны.

|| прыметнік: кізілавы і кізільны.

кій назоўнік | мужчынскі род

1. Прамая тонкая палка.

   • Бярозавы к.

2. Доўгая прамая палка з патанчэннем на канцы для гульні ў більярд.

Не кіем дык палкай; ці кіем ці палкай (размоўнае) — усё роўна, тое самае.

кікс назоўнік | мужчынскі род

Няўдалы ўдар кіем па шары ў більярднай гульні.

кіксаваць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Няўдала ўдарыць кіем па більярдным шары.

кіла² прыстаўка

Першая частка складаных слоў са знач. адзінкі, роўнай адной тысячы тых адзінак, якія названы ў другой частцы складання, напр. кілавольт, кілакалорыя, кілатона.

кілават назоўнік | мужчынскі род

Адзінка магутнасці электрычнага току, роўная 1000 ват.

кілават-гадзіна назоўнік | жаночы род

Адзінка вымярэння энергіі і работы, роўная рабоце, што выконваецца за 1 гадзіну пры магутнасці току ў 1 кілават.

кілаграм назоўнік | мужчынскі род

Асноўная адзінка масы ў Міжнароднай сістэме адзінак, роўная 1000 грамаў.

|| прыметнік: кілаграмовы.

кіламетр назоўнік | мужчынскі род

Адзінка даўжыні, роўная 1000 метраў.

|| прыметнік: кіламетровы.

кіламетраж назоўнік | мужчынскі род

Працягласць чаго-н. у кіламетрах.

|| прыметнік: кіламетражны.

кілзаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Класці цуглі ў рот каню.

• К. стаенніка.

|| закончанае трыванне: закілзаць.

кіло назоўнік | ніякі род | нескланяльнае | размоўнае

Тое, што і кілаграм.

• Купіць к. яблыкаў.

кіль назоўнік | мужчынскі род

Падоўжны брус, які праходзіць па ўсёй даўжыні судна ў сярэдзіне яго днішча.

|| прыметнік: кілявы.

кільватэр назоўнік | мужчынскі род | спецыяльны тэрмін

Хвалевы струмень, які застаецца за ідучым суднам.

• Ісці ў кільватэры (пра судны: адзін за аднім, тым жа курсам).

|| прыметнік: кільватэрны.

• Кільватэрная калона.

кілька назоўнік | жаночы род

Невялікая прамысловая рыба сямейства селядцовых.

|| прыметнік: кілечны.

• К. промысел.

кілім назоўнік | мужчынскі род | абласное

Шарсцяны бязворсавы дыван ручной работы.

• Там ткуць кілімы дарагія.

|| прыметнік: кілімавы.

кілішак назоўнік | мужчынскі род

Шкляная чарка на ножцы.

• Хрустальны к.

|| прыметнік: кілішачны.

кімано нескланяльнае

Японскае нацыянальнае адзенне свабоднага крою з вельмі шырокімі рукавамі.

кімберліт назоўнік | мужчынскі род

Магматычная горная парода, якая ўтрымлівае алмазы.

|| прыметнік: кімберлітавы.

кімвал назоўнік | мужчынскі род

Старадаўні музычны інструмент, які складаецца з дзвюх медных талерак.

|| прыметнік: кімвальны.

• К. звон.

кіна прыстаўка

Першая частка сладаных слоў са знач. які мае адносіны да кінематаграфіі, да кіно, напр. кінааператар, кінагарадок, кінаглядач, кіназала, кіназдымка, кіназорка, кінакадр, кінакамедыя, кінакамера, кінамастацтва, кінапанарама, кінаплёнка, кінапрамысловасць, кінарэжысёр, кінасетка, кінасцэнарый, кінасюжэт, кінафестываль, кінахроніка, кіначасопіс, кінаэкран.

кінаакцёр назоўнік | мужчынскі род

Артыст кіно.

|| жаночы род: кінаактрыса.

|| прыметнік: кінаакцёрскі.

кінааматар назоўнік | мужчынскі род

Чалавек, які здымае кіно як аматар, непрафесіянал.

|| прыметнік: кінааматарскі.

кінаапарат назоўнік | мужчынскі род

Апарат для здымак і паказу кінафільмаў.

кінавар назоўнік | жаночы род | спецыяльны тэрмін

Мінерал чырвонага колеру розных адценняў (сярністая ртуць), сыравіна для атрымання ртуці, а таксама фарба з гэтага мінералу.

|| прыметнік: кінаварны.

кіназдымка назоўнік | жаночы род

Здымка на кінематаграфічную стужку.

кіназнаўства назоўнік | ніякі род

Навука, якая даследуе кіно як мастацтва, сродак асветы і інфармацыі.

|| прыметнік: кіназнаўчы.

• К. факультэт.

кінакарціна назоўнік | жаночы род | размоўнае

Мастацкі фільм.

кіналогія назоўнік | жаночы род

Навука пра сабак.

|| прыметнік: кіналагічны.

кінамеханік назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст па дэманстрацыі кінафільмаў.

кінаперасоўка назоўнік | жаночы род

Перасовачная ўстаноўка для дэманстрацыі кінафільмаў.

кінаплёнка назоўнік | жаночы род

Плёнка дая кіназдымкаў.

кінапракат назоўнік | мужчынскі род

Дэманстраванне кінафільмаў на экранах кінатэатраў, клубаў.

|| прыметнік: кінапракатны.

кінарынак назоўнік | мужчынскі род

Купля і продаж фільмаў рознымі краінамі.

кінастужка назоўнік | жаночы род

Кінематаграфічная стужка.