Усе словы

курава назоўнік | ніякі род

Куродым, сажа ад дыму.

куравы прыметнік

1. Які дыміць.

   • Куравая галавешка.

2. Пакрыты сажай ад дыму, закуродымлены.

курага назоўнік | жаночы род | зборны назоўнік

Разрэзаныя папалам і высушаныя абрыкосы без костачак.

курагадоўля назоўнік | жаночы род

Развядзенне курэй як галіна птушкагадоўлі.

|| прыметнік: курагадоўчы.

куражыцца дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Важнічаць, трымацца фанабэрыста, паводзіць сябе недапушчальна, груба.

куранты назоўнік

Вежавы гадзіннік, бой якога суправаджаецца музыкай.

• Крамлёўскія к.

кураня (куранё) назоўнік | ніякі род

Птушаня курыцы.

Куранят увосень лічаць (прыказка) — толькі канец справы пакажа, ці варта было яе пачынаць.

|| памяншальная форма: куранятка.

|| прыметнік: куранячы.

курапатка назоўнік | жаночы род

Дзікая птушка з сямейства цецеруковых.

• Шэрая к.

|| прыметнік: курапаткавы.

курарталогія назоўнік | жаночы род

Раздзел медыцыны, які вывучае лекавыя ўласцівасці прыроды і іх выкарыстанне ў лячэбных мэтах.

|| прыметнік: курарталагічны.

курасадня назоўнік | жаночы род | размоўнае

Перакладзіна ў куратніку, на якую куры садзяцца на ноч; седала.

кураслеп назоўнік | мужчынскі род

Народная назва шматгадовай травяністай расліны сямейства казяльцовых з жоўтымі кветкамі.

• Расцвіў к.

|| прыметнік: кураслепны.

куратар назоўнік | мужчынскі род | кніжнае

Асоба, якой даручана назіранне за кім-, чым-н.

|| прыметнік: куратарскі.

куратнік назоўнік | мужчынскі род

Памяшканне для курэй.

кураціна назоўнік | жаночы род

Мяса курыцы як ежа.

курган назоўнік | мужчынскі род

Высокі старадаўні магільны насып.

• Скіфскі к.

|| прыметнік: курганны.

курдзюк назоўнік | мужчынскі род

Тлушчавае адкладанне ля хваста ў некаторых парод авечак.

|| прыметнік: курдзючны.

• Курдзючныя авечкі.

курды назоўнік | мужчынскі род

Народ іранскай моўнай групы, які жыве ў Іране, Турцыі, Іраку, іншых краінах Блізкага Усходу і часткова ў Расіі.

|| жаночы род: курдзянка.

|| прыметнік: курдскі.

куркоўка назоўнік | жаночы род | размоўнае

Курковая паляўнічая стрэльба.

курлыкаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Пра жураўлёў: ствараць гукі, падобныя на «курлы».

|| аднакратны дзеяслоў: курлыкнуць.

|| назоўнік: курлыканне.

курносы прыметнік

Кароткі і задраны ўгору (пра нос) або (пра чалавека) з кароткім задраным носам.

|| назоўнік: курносасць.

курны прыметнік

1. Які абаграваецца печкай без коміна.

   • Курная хата.

2. Які дае многа дыму, копаці.

   • Курная галавешка.

курняўкаць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Пра катоў: утвараць ціхія манатонныя гукі накшталт «курняў».

куродым назоўнік | мужчынскі род

Густы едкі дым пры гарэнні, тленні без полымя.

куродымець дзеяслоў | незакончанае трыванне

Вылучаць куродым, дымець.

• Галавешка куродымее.

|| закончанае трыванне: закуродымець.

куродыміць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Спальваючы што-н., напускаць куродыму.

• Начнічок к.

|| закончанае трыванне: закуродыміць.

курок назоўнік | мужчынскі род

Частка ўдарнага механізма ў ручной агнястрэльнай зброі.

• Націснуць на к.

|| прыметнік: курковы.

курорт назоўнік | мужчынскі род

Мясцовасць з прыроднымі лекавымі сродкамі (мінеральнымі крыніцамі, гразямі і пад.) і з санаторыямі для лячэння і адпачынку.

• Лячыцца на курорце.

|| прыметнік: курортны.

• К. сезон.

курортнік назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

Чалавек, які лечыцца, адпачывае на курорце.

|| жаночы род: курортніца.

курс² назоўнік | мужчынскі род

1. Закончаны цыкл, увесь аб’ём спецыяльнага навучання, якіх-н. працэдур.

   • К. сярэдняй школы.
   • К. гразелячэння.

2. Асобная гадавая ступень адукацыі ў вышэйшай школе і спецыяльных навучальных установах, а таксама група навучэнцаў гэтай ступені.

   • Скончыць к. ва універсітэце.
   • Стараста курса.
   • Студэнт трэцяга курса.

3. Выклад навуковай дысцыпліны ў вышэйшай школе, у спецыяльнай навуковай установе.

   • Прачытаць к. лекцый па гісторыі Беларусі.

|| прыметнік: курсавы.

• Курсавая работа студэнта.

курсант назоўнік | мужчынскі род

1. Навучэнец курсаў.

2. Ваеннаслужачы, які навучаецца ў сярэдняй або вышэйшай ваеннай навучальнай установе, а таксама той, хто праходзіць падрыхтоўку ў вайсковай часці.

   • К. сувораўскага вучылішча.

|| жаночы род: курсантка.

|| прыметнік: курсанцкі.

курсоўка назоўнік | жаночы род

Дакумент на права лячэння і харчавання на курорце, звычайна без забеспячэння жыллём.

|| прыметнік: курсовачны.

• Курсовачныя хворыя.

курсы назоўнік

Назва некаторых кароткатэрміновых устаноў.

• К. машыністак.
• К. вязання.

курсіраваць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Рабіць рэгулярныя паездкі, рэйсы па пэўнаму маршруту (пра самалёт, цягнік, аўтобус і пад.).

• Паміж горадам і вёскай курсіруе аўтобус.

курсістка назоўнік | жаночы род

У дарэвалюцыйнай Расіі: слухачка вышэйшых жаночых курсаў.

курсіў назоўнік | мужчынскі род

Друкарскі нахілены ўправа шрыфт, падобны да рукапіснага почырку.

• Выдзеліць цытату курсівам.

|| прыметнік: курсіўны.

куртаты прыметнік | размоўнае

1. З кароткім або адсечаным хвастом (пра жывёл).

   • К. сабака.

2. пераноснае значэнне: Невялікага росту, малы, кароткі.

   • К. чалавек.

3. Цесны (пра адзенне).

   • К. пінжачок.

4. пераноснае значэнне: Няпоўны, абмежаваны (іранічны сэнс).

   • Куртатая канстытуцыя.

|| назоўнік: куртатасць.

куртка назоўнік | жаночы род

Кароткая верхняя вопратка, якая зашпільваецца на гузікі ці на замок.

|| памяншальная форма: куртачка.

|| прыметнік: куртачны.

куртызанка назоўнік | жаночы род | устарэлае

Жанчына лёгкіх паводзін, якая знаходзілася на паслугах у арыстакратычным асяроддзі.

курціна назоўнік | жаночы род

1. Града для кветак, клумба (устарэлае).

2. Участак, засаджаны адной пародай дрэў, а таксама група дрэў адной пароды.

3. Даўней: частка крапаснога вала паміж двума бастыёнамі.

|| прыметнік: курцінны.

курч назоўнік | мужчынскі род

Сутаргавае сцягванне мышц цела.

курчыцца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Сціскацца ўсім целам (ад болю, сутаргі, сцюжы і пад.).

   • К. ад болю.

2. Рабіцца няроўным, пагнутым; скручвацца, выгінацца.

   • Бяроста курчылася на агні.

курчыць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. каго (што), звычайна безасабовая форма Балюча зводзіць мышцы цела.

   • Яго ўсяго курчыла.

2. Падгінаць.

   • К. пальцы на назе.

курыва назоўнік | ніякі род | размоўнае

Табака і наогул тое, што можна курыць.

• Трэба купіць к.

курылка назоўнік | жаночы род | размоўнае

Тое, што і курыльня.

курыльня назоўнік | жаночы род

Пакой для курэння.

курыраваць дзеяслоў | кніжнае | незакончанае трыванне

Ажыццяўляць нагляд і дапамогу.

• К. працу.
• К. студэнтаў.

курыца назоўнік | жаночы род

1. Дамашняя птушка атрада курыных, якую разводзяць для атрымання яек і мяса.

   • Класціся спаць з курамі (вельмі рана).

2. Самка дамашніх курэй, а таксама некаторых іншых курыных.

   • К. з куранятамі.
   • Курам на смех (пра што-н. вельмі недарэчнае).
   • Куры засмяюць каго-н. (пра таго, хто робіць што-н. недарэчнае).
   • Куры не клююць (вельмі многа, звычайна пра грошы).
   • Мокрая к. (пра растрывожанага, спалоханага або бязвольнага бесхарактарнага чалавека).

|| памяншальная форма: курачка.

|| прыметнік: курыны.

Курыная слепата —

1. тое, што і кураслеп;
2. хвароба вачэй, калі чалавек не бачыць пры слабым святле, асабліва ў прыцемку.

курыцца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Слаба гарэць, тлець, вылучаючы многа дыму.

   • На вогнішчы курыліся галавешкі.
   • Папяроса не курыцца.

2. чым і без дапаўнення. Вылучаць выпарэнні, лёгкі туман, пару.

   • Ад летняга дажджу курыўся лес парай.

3. Паднімацца ўверх, кружыцца (пра дым, туман, пыл і пад.).

   • За машынай курыўся пыл.

курыць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Удыхаць і выдыхаць дым якога-н. рэчыва, пераважна тытуню.

   • К. цыгарэту.

2. што і чым. Спальваць пахучыя рэчывы для атрымання дыму прыемнага паху.

   • К. ладанам.

|| аднакратны дзеяслоў: курнуць.

|| назоўнік: курэнне.

|| прыметнік: курыльны.

• Курыльная табака.
• К. пакой.

курыя назоўнік | жаночы род

У некаторых буржуазных выбарчых сістэмах: разрад выбаршчыкаў, падзеленых па нацыянальнай, маёмаснай і інш. адзнаках.

• Дваранская к.

Папская або рымская курыя — вярхоўны кіруючы орган папскай улады.

|| прыметнік: курыяльны.