Усе словы

кракос назоўнік | мужчынскі род | абласное

Тое, што і наготкі.

|| прыметнік: кракосавы.

кракіраваць дзеяслоў | закончанае і незакончанае трыванне

Гуляючы ў кракет, стукнуць (стукаць) сваім шарам шар другога іграка.

|| назоўнік: кракіроўка.

краліст назоўнік | мужчынскі род

Спартсмен, які плавае кролем.

|| жаночы род: кралістка.

крама назоўнік | жаночы род

Магазін, лаўка.

• Вакол крам, ды зноў к нам (прымаўка; размоўнае) — вярнуцца ні з чым.

|| памяншальная форма: крамка.

|| прыметнік: крамны.

крамзолі назоўнік | жаночы род | размоўнае

Невыразна, непрыгожа напісанае; каракулі.

крамзоліць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Няўмела, неакуратна пісаць; крэмзаць.

• Калі абы-як к., дык лепш не псаваць паперу.

крамны прыметнік | размоўнае

1. гл. крама.

2. Фабрычнага вырабу, куплены ў краме (пра матэрыю, вырабы з яе).

   • Крамная сукенка.

крамнік назоўнік | мужчынскі род

Уладальнік крамы або прадавец у ёй.

|| жаночы род: крамніца.

|| прыметнік: крамніцкі.

крамніна назоўнік | жаночы род | размоўнае

Матэрыя фабрычнага вырабу.

крамола назоўнік | жаночы род

1. Змова, мяцеж, бунт (устарэлае).

2. пераноснае значэнне: Учынкі, погляды, якія супярэчаць агульнапрынятым нормам, агульнаму парадку (размоўнае).

   • У гэтым я не бачу ніякай крамолы.

|| прыметнік: крамольны.

крамольнік назоўнік | мужчынскі род | устарэлае

Змоўшчык, бунтаўшчык, а таксама наогул чалавек, які выступае супраць улады, законаў.

|| прыметнік: крамольніцкі.

крамольнічаць дзеяслоў | устарэлае | незакончанае трыванне

Займацца крамолай (у 1 знач.), бунтаваць.

крамянець дзеяслоў | незакончанае трыванне

Станавіцца крамяным, цвярдзець, налівацца.

• Качаны капусты крамянеюць.

|| закончанае трыванне: акрамянець.

крамяны прыметнік

1. Пругкі, цвёрды, сакавіты.

   • К. качан капусты.

2. Поўны сілы і здароўя чалавек.

3. пераноснае значэнне: Свежы, ядраны.

   • Крамянае надвор’е.

|| назоўнік: крамянасць.

крамяністы прыметнік

1. Усеяны каменнем, камяністы.

   • Крамяністая дарога.

2. Які складаецца з крэменязёму.

   • К. сланец.

|| назоўнік: крамяністасць.

кран² назоўнік | мужчынскі род

Механізм для пад’ёму і перамяшчэння грузаў.

• Вежавы к.
• Пад’ёмны к.

|| прыметнік: кранавы.

кранальны прыметнік

Які кранае, хвалюе.

• Кранальная карціна.

|| назоўнік: кранальнасць.

кранацца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Зрушвацца з месца, пачынаць рухацца.

   • Электрычка кранаецца з месца.

2. чаго-каго. Датыкацца да каго-, чаго-н.

   • К. рукой пляча таварыша.
   • Смычок ледзь кранаўся струн.

|| закончанае трыванне: крануцца.

кранаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Датыкацца, дакранацца да каго-, чаго-н.; чапаць.

   • К. рукой.
   • Нельга к. ядавітых раслін.

2. Парушаць чый-н. спакой, турбаваць; закранаць каго-, што-н. у гутарцы, прамове.

   • Яна не хацела кранаць начальніка.
   • Аграном кранаў пытанні ўрадлівасці глебы.

3. Хваляваць, расчульваць.

   • Маё сэрца кранаюць родныя краявіды.

4. Прыводзіць у рух.

   • Паравоз кранае вагоны.

|| закончанае трыванне: крануць.

кранаўшчык назоўнік | мужчынскі род

Машыніст, які абслугоўвае кран 2.

|| жаночы род: кранаўшчыца.

|| прыметнік: кранаўшчыцкі.

краншнэп назоўнік | мужчынскі род

Вялікая балотная птушка з доўгай, сагнутай уніз дзюбай, род куліка.

кранштэйн назоўнік | мужчынскі род

Выступ або ўмацаваная ў сцяне касая падпорка для падтрымкі балкона, карніза і пад.

• Аконны карніз на кранштэйнах.

крап назоўнік | мужчынскі род

1. Дробныя, іншага колеру плямкі, пырскі на чым-н.

   • Белы мармур з шэрым крапам.

2. Расфарбоўка ў выглядзе дробных кропель (на сарочцы ігральнай карты, абрэзе кнігі і пад.).

   • Кніга з чырвоным крапам.
   • Шулерскі к. (умоўная паметка на сарочцы ігральнай карты).

|| прыметнік: крапавы.

крапаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Падаць дробнымі кроплямі (пра дождж).

   • Стаў к. дождж.

2. Пакрываць крапам што-н.

   • К. чарнілам на паперу.

|| назоўнік: крапанне.

крапленне назоўнік | ніякі род | спецыяльны тэрмін

Нанясенне крапу на што-н.

крапёж назоўнік | мужчынскі род | спецыяльны тэрмін | зборны назоўнік

1. Матэрыял (стойкі, шчыты і пад.) для мацавання горных вырабатак.

2. Дэталі для змацавання чаго-н. (балты, заклёпкі).

|| прыметнік: крапежны.

• К. лес.

крапіва назоўнік | жаночы род

Травяністая расліна сямейства крапіўных з тонкімі пякучымі валаскамі на сцябле і лісці. Нарваць крапівы.

|| прыметнік: крапіўны.

• Крапіўная ліхаманка — тое, што і крапіўніца (у 1 знач.).

крапіла назоўнік | мужчынскі род

Пэндзаль для апырсквання свянцонай вадой пры царкоўных абрадах.

крапільніца назоўнік | жаночы род

Пасудзіна для свянцонай вады, у якую мачаюць крапіла.

крапільшчык назоўнік | мужчынскі род

Горнарабочы, які працуе на крапежных работах.

крапіна назоўнік | жаночы род

Пляма іншага колеру на чым-к.

• Матэрыял у крапіны.

|| памяншальная форма: крапінка.

крапіць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Пырскаць на каго-, што-н.

• К. сцены вадой.
• К. крапілам (пырскаць свянцонай вадой пры выкананні некаторых царкоўных абрадаў).

|| закончанае трыванне: акрапіць і пакрапіць.

крапіўнік назоўнік | мужчынскі род

1. Стракаты матылёк, вусені якога жывуць на крапіве.

2. Зараснік крапівы.

крапіўніца назоўнік | жаночы род

1. Хвароба, якая суправаджаецца свербам і паяўленнем на скуры пухіркоў, падобных да апёкаў крапівы.

2. Род матылькоў з чорным абрамленнем крылаў і блакітнымі плямамі на іх.

краса назоўнік | жаночы род

1. Хараство, прыгажосць; што-н. прыгожае, прывабнае.

   • К. асенняга лесу.
   • К. беларускага краю.
   • Дзявочая к.

2. Упрыгожанне, слава чаго-н.

   • К. і гордасць сталіцы — метро.

3. Пылок на красуючых злакавых раслінах.

красавацца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Прыцягваць увагу, вылучацца сваім хараством.

   • У цэнтры горада красуецца новы тэатр.
   • Нібы кветка, красуецца дачка.

2. Быць на відным месцы; вылучацца, віднецца.

   • На стале красавалася ваза з яблыкамі.

3. Выстаўляць сябе напаказ, любуючыся сваёй знешнасцю.

   • Любіць суседка к. перад люстрам.

4. Жыць шчасліва, паспяхова развівацца.

   • Красуйся, мой родны край!

|| закончанае трыванне: пакрасавацца.

|| назоўнік: красаванне.

красаваць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Цвісці (пра злакавыя расліны).

   • Красуе жыта.

2. Тое, што і красавацца.

   • Красуй, на радасць сынам тваім і ўнукам, дарагая Беларусь!

|| назоўнік: красаванне.

красавік назоўнік | мужчынскі род

Чацвёрты месяц каляндарнага года.

|| прыметнік: красавіцкі і красавіковы.

красала назоўнік | ніякі род

Тое, што і крэсіва.

красамоўны прыметнік

1. Надзелены красамоўствам.

   • К. дакладчык.

2. пераноснае значэнне: Які выразна перадае што-н., сведчыць наглядна пра што-н.

   • К. факт.

|| назоўнік: красамоўнасць.

красамоўства назоўнік | ніякі род

Уменне гаварыць прыгожа і пераканаўча; прамоўніцкі талент.

• Валодаць красамоўствам.

красаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Высякаць агонь крэсівам.

|| аднакратны дзеяслоў: красануць.

красворд назоўнік | мужчынскі род

Гульня-задача, у якой фігуру з перакрыжаванымі радамі клетак патрэбна запоўніць літарамі так, каб па вертыкалях і гарызанталях атрымаліся патрэбныя словы.

|| прыметнік: красвордны.

краска назоўнік | жаночы род | размоўнае

Палявая кветка.

• На лузе багата красак.

|| памяншальная форма: красачка.

|| прыметнік: красачны і краскавы.

краснуха назоўнік | жаночы род

Заразная дзіцячая хвароба, якая суправаджаецца чырванаватай высыпкай на целе.

|| прыметнік: краснушны.

красны прыметнік | паэтычнае | народнае

Прыгожы.

• Не радзіся к., а радзіся шчасны (з народнай творчасці).

красоўкі назоўнік | жаночы род

Лёгкі спартыўны абутак.

|| прыметнік: красовачны.

красун назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

Тое, што і прыгажун.

|| памяншальная форма: красунчык.

красуня назоўнік | жаночы род

Тое, што і прыгажуня.

красці дзеяслоў | незакончанае трыванне

Прысвойваць чужое, быць злодзеем.

|| закончанае трыванне: украсці.

|| назоўнік: крадзеж, кража і пакража.