Усе словы

кліч назоўнік | мужчынскі род | высокае

Заклік да чаго-н.

• — Усе на ўборку ўраджаю — пранёсся к.

клічка назоўнік | жаночы род

1. Імя, якое даюць свойскай жывёле.

2. Мянушка чалавека (для жарту, насмешкі, у канспіратыўных мэтах).

   • Крыўдная к.
   • К. рэвалюцыянера.

клічны прыметнік

1. Які выражае заклік, загад і розныя пачуцці.

   • К. сказ.
   • Клічная інтанацыя.

2. Які выражае зварот да асобы, прадмета (пра форму назоўніка, напр. браце, дружа, кумё).

клічнік назоўнік | мужчынскі род

Знак прыпынку (!), які ставіцца ў канцы клічнага сказа.

клішыраваць дзеяслоў | спецыяльны тэрмін | закончанае і незакончанае трыванне

Зрабіць (рабіць) клішэ.

• К. здымак.

|| назоўнік: клішыраванне і клішыроўка.

клішэ назоўнік | ніякі род | нескланяльнае | спецыяльны тэрмін

Рэльефны рысунак, чарцёж і пад. на метале, зробленыя для паліграфічнага ўзнаўлення ў друку.

• Металічнае к.
• Гатовае к. (пераноснае значэнне: пра збіты выраз, збітую фразу).

кмен назоўнік | мужчынскі род

Травяністая расліна сямейства парасонавых, а таксама яе насенне, што скарыстоўваецца як прыправа.

|| прыметнік: кменавы і кменны.

кнехт назоўнік | мужчынскі род | спецыяльны тэрмін

Тумба на палубе судна або на прыстані для замацавання троса, каната.

кнопка назоўнік | жаночы род

1. Тонкі кароткі цвічок з шырокай плоскай плешкай, якім прымацоўваюць паперу, тканіну і пад. да чаго-н. цвёрдага.

2. Рухомы пупок, які служыць для замыкання электрычнага ланцуга і прывядзення ў дзеянне розных механізмаў націсканнем на яго.

   • К. ліфта.
   • Націснуць на ўсе кнопкі (таксама пераноснае значэнне: выкарыстаць усе магчымасці для дасягнення чаго-н.).

3. Металічная або пластмасавая засцежка, якая складаецца з дзвюх частак, што ўваходзяць адна ў адну.

   • Пальчаткі на кнопках.

4. Пра маленькага ростам чалавека або дзіця (размоўнае жартаўлівае).

|| памяншальная форма: кнопачка.

|| прыметнік: кнопачны.

кнораз назоўнік | мужчынскі род

Тое, што і кныр.

кнот назоўнік | мужчынскі род

Спецыяльная стужка або шнурок, якія служаць для гарэння ў газавай лямпе, свечцы і пад.

|| прыметнік: кнотавы.

кныр назоўнік | мужчынскі род

Самец хатняй свінні.

княгіня назоўнік | жаночы род

Жонка князя.

княжна назоўнік | жаночы род

Тое, што і князёўна.

княжыць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Правіць княствам.

|| назоўнік: княжанне.

князь назоўнік | мужчынскі род

1. Правадыр войска і правіцель вобласці ў феадальнай Русі.

   • Полацкі к.

2. Тытул такіх асоб, які перадаваўся ў спадчыну або прысвойваўся царом як узнагарода, а таксама асоба, якая мела такі тытул.

|| памяншальная форма: князёк.

|| прыметнік: княжацкі.

• К. палац.
• К. тытул.

князёўна назоўнік | жаночы род

Незамужняя дачка князя.

княства назоўнік | ніякі род

1. Феадальнае ўладанне на чале з князем.

   • Пінскае к.

2. Назва некаторых сучасных дзяржаў.

   • К. Ліхтэнштэйн.

кніга³ прыстаўка

Першая частка складаных слоў са знач.:

1. які мае адносіны да кніг 1 (у 1 знач.), напр. кнігавыдавец, кнігавыдавецтва, кнігавыдача, кнігагандаль;
2. які мае адносіны да кніг (у 2 знач.), напр. кнігавядзенне (у бухгалтэрыі).

кнігавыдавецтва назоўнік | ніякі род

Кніжнае выдавецтва.

|| прыметнік: кнігавыдавецкі.

кнігагандаль назоўнік | мужчынскі род

Гандаль кнігамі.

|| прыметнік: кнігагандлёвы.

• Кнігагандлёвыя арганізацыі.

кнігадрукаванне назоўнік | ніякі род

Друкаванне і выданне кніг.

|| прыметнік: кнігадрукавальны.

кнігазнаўства назоўнік | ніякі род

Навука аб кнізе і кніжнай справе, аб працэсах стварэння, распаўсюджвання і выкарыстання твораў пісьменнасці і друку ў грамадстве.

|| прыметнік: кнігазнаўчы.

кнігалюб назоўнік | мужчынскі род

Любіцель і знавец кніг.

|| прыметнік: кнігалюбскі.

кніганоша назоўнік | мужчынскі і жаночы род

Прадавец кніг уразнос або бібліятэчны работнік, які разносіць кнігі па дамах.

кнігарня назоўнік | жаночы род

Кніжны магазін.

кнігасховішча назоўнік | ніякі род

1. Памяшканне для захоўвання кніг у бібліятэцы, кніжным магазіне.

2. Буйная грамадская бібліятэка.

|| прыметнік: кнігасховішчны.

кнігаўка назоўнік | жаночы род

Птушка сямейства сяўцоў, якая жыве на балотах, сырых лугах.

|| прыметнік: кнігаўчын.

кніжка² назоўнік | жаночы род | спецыяльны тэрмін

Адзін з чатырох аддзелаў страўніка жвачных жывёл, слізістая абалонка якога ўтварае складкі, падобныя на лісты паўразгорнутай кнігі.

кніжны прыметнік

1. гл. кніга 1.

2. Які апіраецца на веды з кніг, не падмацаваны жыццёвым вопытам.

   • Кніжныя веды.

3. Характэрны для пісьмовага літаратурнага тэксту, не ўласцівы жывой мове.

   • К. стыль.

|| назоўнік: кніжнасць.

кніжнік назоўнік | мужчынскі род

1. Знавец і любіцель кніг.

   • Заўзяты к.

2. Работнік кніжнага гандлю (размоўнае).

|| жаночы род: кніжніца.

кніксэн назоўнік | мужчынскі род

Пачцівы паклон з прысяданнем перад старэйшым.

• Зрабіць к.

кобальт назоўнік | мужчынскі род

Хімічны элемент, серабрыста-белы метал з чырванаватым адлівам.

|| прыметнік: кобальтавы.

• К. сплаў.

кобза назоўнік | жаночы род

Старадаўні ўкраінскі струнны шчыпковы музычны інструмент.

кобра назоўнік | жаночы род

Ядавітая змяя спякотных краін сямейства аспідаў, з плямамі ніжэй галавы.

ковы назоўнік

Тое, што і аковы (ужыв. ў паэзіі).

код назоўнік | мужчынскі род

Сістэма ўмоўных абазначэнняў, сігналаў, якія перадаюць інфармацыю.

• Тэлеграфны к.
• Лічбавы к.
• Генетычны код (спецыяльны тэрмін) — паслядоўнасць размяшчэння матэрыяльных носьбітаў спадчыннасці (генаў), якая перадаецца ад пакалення да пакалення.

|| прыметнік: кодавы.

кодла назоўнік | ніякі род | размоўнае

1. Гняздо, логава.

2. Вывадак, сям’я, род.

   • Сусед прыехаў з усім сваім кодлам.
   • Варожае к. (пераноснае значэнне: ворагі; пагардлівае).

кодэкс назоўнік | мужчынскі род

1. Звод законаў.

   • Грамадзянскі к.

2. пераноснае значэнне, чаго або які. Сукупнасць асноўных правіл, пераконанняў (кніжнае).

   • Маральны к. будаўнікоў новага грамадства.

3. Старадаўні рукапіс у пераплёце (спецыяльны тэрмін).

   • Пергаментны к.

кожны прыметнік | займеннік

Усякі, адзін з усіх, узяты асобна.

• К. год.
• Кожныя дзве гадзіны.
• На к. дзень (для паўсядзённага ўжытку).
• Кожнаму не патрапіш сказаць (назоўнік).
• К. так паступіць (назоўнік).

козагадовец назоўнік | мужчынскі род

Спецыяліст у галіне козагадоўлі.

козагадоўля назоўнік | жаночы род

Развядзенне коз як галіна жывёлагадоўлі.

|| прыметнік: козагадоўчы.

козлы назоўнік

1. Сядзенне для фурмана ў перадку экіпажа.

2. Падстаўка для пілавання дроў у выглядзе бруса на чатырох ножках, збітых крыж-накрыж.

   • Пілаваць дровы на козлах.

3. Спосаб састаўлення вінтовак.

   • Саставіць вінтоўкі ў к.

козлік назоўнік | мужчынскі род

1. гл. казёл.

2. Тое, што і казёл (у 6 знач.).

козыр назоўнік | мужчынскі род

1. Карта масці, якая з’яўляецца старшай у гульні.

2. пераноснае значэнне: Тое што можа даць перавагу ў чым-н.

   • У мяне яшчэ быў к.: я нічога не ўзяла.
   • Выбіць усе козыры.
   • Хадзіць козырам (размоўнае) — паводзіць сябе ганарліва.

|| прыметнік: казырны.

• К. туз.

козыт назоўнік | мужчынскі род

Адчуванне легкага нервовага раздражнення, якое выклікаецца дотыкам да скуры.

• Баяцца козыту.

кок² назоўнік | мужчынскі род

Мужчынская прычоска — начэсаная або накручаная пасма валасоў над ілбом.

• Прычоска з кокам.

кока-кола назоўнік | жаночы род

Безалкагольны газіраваны танізуючы напітак.

кокан назоўнік | мужчынскі род

Ахоўная абалонка, у якой вусень ператвараецца ў кукалку.

• Шаўкавічны к.

|| прыметнік: коканавы.

коклюш назоўнік | мужчынскі род

Інфекцыйная (пераважна ў дзяцей) хвароба, якая выражаецца ў прыступах сутаргавага кашлю.

|| прыметнік: коклюшны.