Усе словы

клей назоўнік | мужчынскі род

Ліпкае рэчыва для трывалага змацавання (склейвання) чаго-н.

• Сталярны к.

|| прыметнік: клеявы.

• Клеявая фарба (прыгатаваная на клеі).

клейкавіна назоўнік | жаночы род

Бялковае рэчыва, якое знаходзіцца ў зерні пшаніцы.

|| прыметнік: клейкавінны.

клейкі прыметнік

Які склейвае, клеіцца; ліпкі.

• К. лісток.
• Клейкая папера для мух.
• Клейкія рукі.

|| назоўнік: клейкасць.

клеймаваць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Ставіць кляймо на каго-, што-н.

   • К. жывёлу.
   • К. тканіну.

2. пераноснае значэнне: Сурова асуджаць; ганьбіць.

   • К. падпальшчыкаў вайны.

|| закончанае трыванне: заклеймаваць.

|| назоўнік: клеймаванне.

клейстар назоўнік | мужчынскі род

Клей з мукі або крухмалу.

• Зварыць к.

|| прыметнік: клейстарны.

клекатаць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Ствараць клёкат, крычаць падобна некаторым птушкам.

   • На ліпе клякоча бусел.

2. Бурліць, шумна кіпець.

   • У трубах клекатала вада.

3. Бурна праяўляцца (пра пачуцці).

   • На душы ў яго клекаталі гнеў і абурэнне (пераноснае значэнне).

|| назоўнік: клекатанне.

кленчыць дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Станавіцца на калені.

2. пераноснае значэнне: Настойліва прасіць, выпрошваць што-н.

   • К. грошай у каго-н.

|| закончанае трыванне: укленчыць і выкленчыць.

• Укленчыць перад абразамі.
• Выкленчыць у маці грошай.

|| назоўнік: кленчанне.

кленічы назоўнік | размоўнае

Праклёны.

клептаман назоўнік | мужчынскі род | спецыяльны тэрмін

Чалавек, які хварэе на клептаманію.

|| жаночы род: клептаманка.

клептаманія назоўнік | жаночы род | спецыяльны тэрмін

Псіхічнае захворванне, якое заключаецца ў неадольным імкненні да крадзяжу.

клерк назоўнік | мужчынскі род

Канторскі служачы ў некаторых краінах.

клерыкал назоўнік | мужчынскі род

Прыхільнік клерыкалізму; член клерыкальнай партыі.

клерыкалізм назоўнік | мужчынскі род

Ідэалагічная і палітычная плынь, якая імкнецца ўзмацніць уплыў царквы на грамадска-палітычнае і культурнае жыццё.

• Каталіцкі к.

|| прыметнік: клерыкальны.

клетка² назоўнік | жаночы род

Прасцейшая адзінка будовы жывога арганізма, якая складаецца з ядра, пратаплазмы і абалонкі.

• Нервовая к.

|| памяншальная форма: клетачка.

|| прыметнік: клетачны.

• Клетачнае ядро.

клець назоўнік | жаночы род

1. Традыцыйная сялянская будыніна для захавання збажыны, маёмасці; свіран.

2. Шахтавы ліфт.

3. Асноўная частка пракатнага стана.

клешч назоўнік | мужчынскі род

Невялікая членістаногая жывёліна атрада павукападобных.

|| прыметнік: клешчавы.

клешчавіна назоўнік | жаночы род

Маслінавая расліна сямейства малачаевых.

|| прыметнік: клешчавінны.

клешчы назоўнік

1. Металічныя шчыпцы.

   • Кавальскія к.

2. Драўляная частка хамута, якая складаецца з дзвюх кляшчын.

3. У ваеннай справе — акружэнне ворага з двух бакоў.

   • Узяць у к.

клешчына назоўнік | жаночы род

Адна з дзвюх драўляных частак хамута, якія сцягваюцца пад шыяй каня супоняй.

клеіцца дзеяслоў | незакончанае трыванне

1. Рабіцца ліпкім, клейкім.

   • Ад смалы пальцы клеяцца.

2. Паддавацца склейванню.

   • Папера добра клеіцца.

3. пераноснае значэнне: (звычайна з адмоўем не).

   • Паспяхова развівацца, атрымлівацца (размоўнае).
   • З музыкай у яго не клеіцца.

клеіць дзеяслоў | незакончанае трыванне

Рабіць што-н., змацоўваючы пры дапамозе клею.

• К. пакеты.

|| закончанае трыванне: склеіць.

|| назоўнік: клейка і клеенне.

|| прыметнік: клеільны.

клоп назоўнік | мужчынскі род

Насякомае-паразіт, якое корміцца кроўю чалавека і жывёл або сокам раслін.

|| прыметнік: клапіны.

клопат назоўнік | мужчынскі род

1. Неспакойная думка пра што-н. або дзейнасць па ажыццяўленню чаго-н.

   • К. пра вясеннія работы.
   • Клопаты па добраўпарадкаванню горада.
   • К. аб дабрабыце народа.

2. Увага да патрэб і запатрабаванняў каго-н.

   • К. пра жыхароў вёскі.
   • Кпопаты ўрада аб жанчыне-маці.

3. Неспакойны, трывожны стан; хваляванне.

   • К. ад сэрца не адступае.
   • Не хочацца рабіць людзям клопату.

клоун назоўнік | мужчынскі род

Цыркавы артыст-комік.

|| прыметнік: клоўнскі.

клуб³ назоўнік | мужчынскі род

Верхняя частка бядра.

• Выбіць нагу з клуба.

клубень назоўнік | мужчынскі род

Патоўшчаная мясістая частка сцябла або кораня расліны.

• Клубні бульбы.

|| прыметнік: клубневы.

• Клубневыя расліны.

клубняплоды назоўнік | мужчынскі род

Харчовыя, кармавыя і тэхнічныя расліны, якія ўтвараюць на падземных сцёблах клубні.

клубніцы назоўнік | жаночы род

Шматгадовая травяністая расліна з салодкімі чырвонымі ягадамі, а таксама ягады гэтай расліны.

|| прыметнік: клубнічны.

клубнічына назоўнік | жаночы род

Адна ягада клубніц; клубніца.

клубок назоўнік | мужчынскі род

1. Зматаньм шарыкам ніткі, шпагат і пад.

   • К. пражы.

2. пераноснае значэнне: Што-н. заблытанае, у чым цяжка разабрацца.

   • К. загадкавых супярэчнасцей.

3. Невялікі клуб 2, тое, што і клуб.

   • Дым клубкамі слаўся па страсе. Клубок у горле — пра пачуццё сутаргавага, хваравітага сціску ў горле.
   • Разматаць клубок — разблытаць якую-н. складаную справу.

|| прыметнік: клубковы і клубочны.

клубіцца дзеяслоў | незакончанае трыванне

Узнімацца клубамі 2.

• Пыл клубіцца пад капытамі.

клумба назоўнік | жаночы род

Градка для кветак у выглядзе якой-н. замкнутай фігуры.

• Круглая к.

|| прыметнік: клумбавы.

клунак (клумак) назоўнік | мужчынскі род

Дробныя рэчы, звязаныя хусткай, абрусам, кавалкам матэрыі або складзеныя ў торбу.

• Пагрузіць клункі на калёсы.

|| памяншальная форма: клуначак і клумачак.

клыгаць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Марудна ісці; клыпаць.

клык назоўнік | мужчынскі род | абласное

Тое, што і ікол.

клыкасты прыметнік

Тое, што і ікласты.

|| назоўнік: клыкастасць.

клыпаць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Ісці марудна, накульгваючы, перавальваючыся з нагі на нагу.

клышаногі прыметнік | размоўнае

Тое, што і касалапы.

|| назоўнік: клышаногасць.

ключ⁴ назоўнік | мужчынскі род | спецыяльны тэрмін

Верхні камень, якім заканчваецца арка, скляпенне.

|| прыметнік: ключавы.

ключавы прыметнік

1. гл. ключ 1.

2. пераноснае значэнне: Найбольш значны, важны ў ваенных ці эканамічных адносінах.

   • Ключавыя праблемы народнай гаспадаркі.
   • Ключавыя пазіцыі войск.

ключнік назоўнік | мужчынскі род

Даўней: слуга ў панскім маёнтку, у распараджэнні якога знаходзіліся прадукты харчавання і ключы ад месц іх захоўвання.

|| жаночы род: ключніца.

ключыкі назоўнік

Тое, што і першацвет.

ключыца назоўнік | жаночы род

Парная трубчастая косць плечавога пояса чалавека і хрыбетных жывёл, якая злучае лапатку з грудной косцю.

|| прыметнік: ключычны.

клюшка назоўнік | жаночы род

Спартыўны снарац у выглядзе палкі з загнутым канцом для гульні ў хакей, гольф.

|| прыметнік: клюшачны.

клюшня назоўнік | жаночы род

Канечная частка ножкі рака і ракападобных, якая нагадвае клешчы.

|| прыметнік: клюшневы.

клявец назоўнік | мужчынскі род

Малаток са сплюснутым канцом для насякання млынавых камянёў, для кляпання кос.

кляймо назоўнік | ніякі род

1. Пячатка, знак, які ставяць, выпальваюць на кім-, чым-н.

   • К. на кані.
   • К. на сукне.

2. пераноснае значэнне, чаго або якое. Сведчанне чаго-н. (звычайна ганебнага).

   • К. ганьбы.

3. Прылада, якой кляймуюць.

|| прыметнік: кляймовы.

клякса назоўнік | мужчынскі род

Чарнільная пляма.

• Пасадзіў кляксу.

клямар назоўнік | мужчынскі род

1. Сагнутая пад вуглом жалезная скаба для змацавання драўляных частак пабудовы.

   • Узяць у клямары сцяну.

2. Спражка на рэмені, папрузе (абласное).

|| прыметнік: клямарны.

клямка назоўнік | жаночы род

Прыстасаванне, з дапамогай якога зачыняюць і адчыняюць дзверы.

|| прыметнік: клямачны.