Усе словы

абхват назоўнік | мужчынскі род

Даўжыня па акружнасці, роўная даўжыні шырока распасцёртых рук, якімі ахопліваецца што-н. круглае.

• Дуб у два абхваты.

абход назоўнік | мужчынскі род

1. гл. абысці.

2. Месца, дзе можна абысці.

   • Зручны а.

3. Участак лесу (адзін або некалькі кварталаў), які даглядаецца адным лесніком.

   • Парадак у абходзе.

4. Манеўр для ўдару ў фланг ці ў тыл праціўніка.

   • Рушыць палкі ў а.

абходжваць дзеяслоў | размоўнае | незакончанае трыванне

Паддобрываючыся, імкнуцца пераканаць каго-н. у чым-н., схіліць да чаго-н.

абходны прыметнік

1. Такі, па якім можна ісці ў абход; кружны.

   • А. шлях.
   • Дзейнічаць абходнымі сцежкамі (пераноснае значэнне: прымяняць хітрыкі, падман).

2. Звязаны з абходам, акружэннем праціўніка.

   • А. манеўр.
   • Абходны ліст (лісток) — дакумент, у якім адзначаецца, што няма матэрыяльнай запазычанасці ў тых, хто ідзе ў адпачынак ці звальняецца.

абходчык назоўнік | мужчынскі род

Рабочы, які даглядае ўчастак дарогі.

• Дарожны а.
• Пуцявы а.

|| прыметнік: абходчыцкі.

абхінуць дзеяслоў | закончанае трыванне

Тое, што і ахінуць.

|| незакончанае трыванне: абхінаць.

абхітрыць дзеяслоў | закончанае трыванне

Перамагчы каго-н. хітрасцю, перахітрыць.

• Усё ж ён абхітрыў мяне.

абцалаваць дзеяслоў | закончанае трыванне

Пацалаваць усіх, кожнага, усё, многае.

|| незакончанае трыванне: абцалоўваць.

абцас назоўнік | мужчынскі род

Цвёрдая набойка на падэшве абутку пад пятой; каблук.

• Боты на высокіх абцасах.
• Трымаць пад абцасам каго-н. (пераноснае значэнне: быць у поўным падпарадкаванні; размоўнае).

|| памяншальная форма: абцасік.

|| прыметнік: абцасавы.

абцерабіць дзеяслоў | закончанае трыванне

1. Ачысціць ад галля, бацвіння і пад.

   • А. дрэва.
   • А. буракі і моркву.

2. Аб’есці (размоўнае).

   • А. агрэст.
   • Шпакі абцерабілі вішні.

|| незакончанае трыванне: абцярэбліваць.

абцерушыць дзеяслоў | закончанае трыванне

1. Абтрэсці, абабіць (пыл, снег і пад.) з чаго-н.

   • А. пясок з вопраткі.

2. Памяўшы, аддзяліць, вытрасці.

   • А. каласы.

|| незакончанае трыванне: абцярушваць.

абцерці дзеяслоў | закончанае трыванне

1. Выцерці, зрабіць сухім, чыстым.

   • А. рукі.
   • А. твар.

2. Зняць, сцерці верхні слой чаго-н.

   • А. старую фарбу.

|| незакончанае трыванне: абціраць.

|| зваротны стан: абцерціся.

|| незакончанае трыванне: абцірацца.

|| назоўнік: абціранне і абцірка.

• Халоднае абціранне (масаж цела мокрым ручніком).
• Анучка для абціркі станка.

абцугі назоўнік

1. Металічныя шчыпцы.

   • Кавальскія а.
   • Абцугамі не выцягнеш (пераноснае значэнне: нічога не даб’ешся ад каго-н. і размоўнае).

2. пераноснае значэнне: Ваенная аперацыя — ахоп праціўніка з двух бакоў.

   • Узяць у а.

|| прыметнік: абцуговы.

абцужкі назоўнік

Маленькія абцугі.

|| прыметнік: абцужковы.

абцягнуцца дзеяслоў | закончанае трыванне

Апусціцца, абвіснуць пад цяжарам.

• Канат абцягнуўся.

|| незакончанае трыванне: абцягвацца.

абцягнуць дзеяслоў | закончанае трыванне

1. Туга нацягнуўшы, абшыць, абабіць тканінай і пад.

   • А. канапу.

2. Прывесці ў парадак на сабе адзенне, паправіць, пацягнуўшы ўніз.

3. Адцягнуць, апусціць.

   • Груз абцягнуў вяроўку.

4. Абгарадзіць.

   • А. дротам участак пашы.

|| незакончанае трыванне: абцягваць.

|| назоўнік: абцягванне і абцяжка.

• У абцяжку (пра што-н., што шчыльна аблягае што-н., пераважна пра адзенне; размоўнае).

абцяжарыць дзеяслоў | закончанае трыванне

1. Зрабіць цяжкім.

   • Плады абцяжарылі дрэўцы.

2. Выклікаць адчуванне стомы.

   • Зморанасць абцяжарыла рукі і ногі.

3. пераноснае значэнне: Нарабіць цяжкасцей, клопату.

   • А. даручэннямі, просьбамі.

|| незакончанае трыванне: абцяжарваць.

|| назоўнік: абцяжаранне.

абцяжка назоўнік | жаночы род

1. гл. абцягнуць.

2. Тое, чым абцягнута што-н.

   • Канапа са скураной абцяжкай.

|| прыметнік: абцяжачны.

абцякальны прыметнік

1. Які мае такія вонкавыя абрысы, што забяспечваюць пры руху найменшае супраціўленне паветра, вады і пад.

   • Аўтамабіль абцякальнай формы.

2. пераноснае значэнне: Няпэўны, ухілісты; які абыходзіць спрэчныя пытанні.

   • А. адказ.

|| назоўнік: абцякальнасць.

абцярпецца дзеяслоў | размоўнае | закончанае трыванне

Звыкнуцца з чым-н. непрыемным, церпячы, прывыкнуць да чаго-н.

• Спачатку было жудасна, а потым абцярпеўся.

абцяць дзеяслоў | закончанае трыванне

1. Абсячы, абрэзаць канцы чаго-н.

   • А. сукі дрэва.

2. пераноснае значэнне: Раптоўна спыніць якое-н. дзеянне.

|| незакончанае трыванне: абцінаць.

|| назоўнік: абцінанне.

абцячы дзеяслоў | закончанае трыванне

1. Абысці; абагнуць сваім цячэннем.

   • Рака абцякла могільнік.

2. Сцячы з чаго-н. мокрага (пра вадкасць).

   • Вада абцякла з адзення.

|| незакончанае трыванне: абцякаць.

абцінак назоўнік | мужчынскі род

1. Адсечаны кавалак дрэва, бервяна і пад.

   • А. ад жардзіны.

2. Тое, ад чаго адсечана якая-н. частка.

   • Ад жардзіны застаўся адзін а.

|| прыметнік: абцінкавы.

абцірка назоўнік | жаночы род | размоўнае

1. гл. абцерці.

2. Тое, чым абціраюць што-н.

|| прыметнік: абцірачны.

• А. матэрыял.

абціскальны прыметнік | спецыяльны тэрмін

Які служыць, прызначаны для абціскання.

• А. цэх.

абціскны прыметнік

Тое, што і абціскальны.

абціснуцца дзеяслоў | закончанае трыванне

Стаць абціснутым; прымяцца.

• Салома абціснулася.

|| незакончанае трыванне: абціскацца.

абціснуць дзеяслоў | закончанае трыванне

Сціснуць з усіх бакоў (для выдалення вільгаці, для ўшчыльнення, надання патрэбнай формы і пад.).

• А. салому.
• А. фанеру пад гідраўлічным прэсам.

|| незакончанае трыванне: абціскаць.

абчапляць дзеяслоў | закончанае трыванне

Абвешаць чым-н. каго-, што-н.

• А. ёлку цацкамі.

|| незакончанае трыванне: абчэпліваць.

|| зваротны стан: абчапляцца.

|| незакончанае трыванне: абчэплівацца.

абчапіць дзеяслоў | закончанае трыванне

Тое, што і абчапляць.

|| незакончанае трыванне: абчэпліваць.

|| зваротны стан: абчапіцца.

|| незакончанае трыванне: абчэплівацца.

абчасацца дзеяслоў | закончанае трыванне

Стаць роўным, гладкім ад часання.

• Бервяно добра абчасалася.

|| незакончанае трыванне: абчэсвацца.

абчасаць дзеяслоў | закончанае трыванне

Зрабіць што-н. гладкім, роўным пры дапамозе сякеры.

• А. бервяно.

|| незакончанае трыванне: абчэсваць.

|| назоўнік: абчэсванне.

абчахлы прыметнік

Тое, што і ачахлы.

абчахнуць дзеяслоў | закончанае трыванне

Тое, што і ачахнуць.

абчысціцца дзеяслоў | закончанае трыванне

Счысціць бруд, пыл з сябе, са сваей вопраткі.

• А. з дацогі.

|| незакончанае трыванне: абчышчацца.

абчысціць дзеяслоў | закончанае трыванне

1. Зрабіць чыстым, ачысціць ад бруду, пылу і пад.

   • А. сцежку ад снегу.

2. Зняць налёт з паверхні чаго-н.

   • А. посуд.

3. Зняць скурку, лушпіну і пад.

   • А. апельсін.
   • А. бульбіну.

4. пераноснае значэнне: Абрабаваць, абакрасці, абабраць (размоўнае).

   • А. магазін.

|| незакончанае трыванне: абчышчаць.

абшаляваць дзеяслоў | закончанае трыванне

Абабіць, абшыць шалёўкай.

• А. хату.

|| незакончанае трыванне: абшалёўваць.

|| назоўнік: абшалёўванне.

абшалёўка назоўнік | жаночы род

Тое, што і шалёўка.

|| прыметнік: абшалёвачны.

абшар назоўнік | мужчынскі род

Неабсяжная прастора, адлегласць; участак вялікіх прастораў.

• А. зямлі нязмерны.
• Абшары балот.

|| прыметнік: абшарны.

абшарнік назоўнік | мужчынскі род

Уладальнік вялікіх абшараў зямлі; памешчык.

|| прыметнік: абшарніцкі.

абшарпанец назоўнік | мужчынскі род | размоўнае

Той, хто ходзіць у абшарпаным адзенні, у рызманах.

абшарпаны прыметнік

Падраны, зношаны, абдзёрты.

• Абшарпанае паліто.

абшарпацца дзеяслоў | размоўнае | закончанае трыванне

1. Знасіцца, падрацца (пра адзенне).

   • Абшарпалася адзенне.

2. Абнасіцца, абадрацца (пра чалавека).

   • Абшарпаўся за лета.

абшарпаць дзеяслоў | размоўнае | закончанае трыванне

1. Падраць носячы, знасіць.

   • А. паліто.

2. Падрапаць, нарабіць драпін на лакіраванай паверхні.

   • А. лакіраваны стол.

абшлаг назоўнік | мужчынскі род

Адварот на канцы рукава, а таксама наогул ніжняя прышыўная частка рукава.

|| прыметнік: абшлаговы.

абшліфавацца дзеяслоў | закончанае трыванне

1. Паддацца шліфоўцы.

   • Камень добра абшліфаваўся.

2. пераноснае значэнне: Стаць больш выхаваным, культурным (размоўнае).

   • А. ў горадзе.

|| незакончанае трыванне: абшліфоўвацца.

абшліфаваць дзеяслоў | закончанае трыванне

1. Пашліфаваць што-н. з усіх бакоў.

   • А. камень.

2. пераноснае значэнне, каго: Выхаваць, зрабіць больш абыходлівым, вытрыманым (размоўнае).

   • А. маладога чалавека.

|| незакончанае трыванне: абшліфоўваць.

абшмальцавацца дзеяслоў | закончанае трыванне

Тое, што і зашмальцавацца.

|| незакончанае трыванне: абшмальцоўвацца.

абшмальцаваць дзеяслоў | закончанае трыванне

Тое, што і зашмальцаваць.

|| незакончанае трыванне: абшмальцоўваць.

абшморгаць дзеяслоў | размоўнае | закончанае трыванне

Шморгаючы, сарваць лісце і пад.

• А. бярозавае лісце.

|| незакончанае трыванне: абшморгваць.

|| аднакратны дзеяслоў: абшмаргнуць.